Vernaküler ve Çağdaş Mimarlık Örneklerinin Sürdürülebilirlik Bağlamında Karşılaştırmalı Analizi: Antalya Kaleiçi ve Deniz Mahallesi Örneği

Abstract

Vernaküler mimarlık, iklimsel verileri ve arazi yapısını dikkate alan, insan konforuna önem veren, yöreye özgü malzemelerin ve yapım yöntemlerinin kullanıldığı, çevreye uyumlu, sürdürülebilir bir tasarım bütünü olarak bugün önemini korumaya devam etmektedir. Süreç içinde sanayileşme, hızlı nüfus artışı gibi nedenler ile birlikte artan konut alanları ise bugün çevre verilerden bağımsız şekilde gelişim göstermektedir. Yapılacak olan çalışmada, vernaküler mimari özelliklerinin görüldüğü Antalya Kaleiçi yerleşimi ile bu yerleşime yakın konumdaki, 1950 yılı sonrası imar planlı konutların yer aldığı Deniz Mahallesi, sürdürülebilir özelliklerin tespit edilmesi amacıyla karşılaştırılmıştır. Yapılan karşılaştırma literatürdeki yaklaşımlar üzerinden yerleşim ve yapı ölçeğinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgularda Kaleiçi yerleşiminin çevre faktörlerinin göz önüne alınarak düzenlendiği, Deniz mahallesinde ise günümüz yapım tekniklerinin kullanıldığı ancak pek çok çevresel faktörünün dikkate alınmadan konut dokularının oluşturulduğu gözlenmiştir. Çalışmanın sonucunda; geleneksel mimarinin çağdaş konutlara göre daha konforlu ve daha sürdürülebilir özelliklere sahip olduğu ve gelecek planlamalarda bu durumun dikkate alınarak tasarım yapılması gerekliliği ortaya konulmuştur.

Vernacular architecture continues to maintain its importance as a sustainable design whole, which takes into consideration the climatic data and the land structure, cares about human comfort, and is compatible with the environment, where local materials and construction methods are used. Increasing residential areas due to industrialization and rapid population growth in the process, however, are developing independently from environmental data. In the study to be carried out, Antalya Kaleiçi settlement, where the vernacular architectural features are seen, and Deniz neighborhood, where the housing planned housing after 1950 are located close to this settlement, were compared in order to determine sustainable properties. Comparison made on the scale of settlement and structure through the approaches in the literature. In the findings obtained, it was observed that the Kaleiçi settlement was arranged taking into consideration the environmental factors, while today's construction techniques were used in the Deniz neighborhood, but housing textures were created without taking into account many environmental factors. As a result of the study; traditional architecture has more comfortable and more sustainable features than contemporary residences and it has been demonstrated that it is necessary to design by taking this situation into consideration in future planning.