Yeşil Tedarik Zincirinde Tam Zamanında Dağıtım Modellemesi

Abstract

Son kullanıcılara malların doğru zamanda dağıtımı günümüz rekabetçi piyasasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, yöneticiler, ekonomik ve çevresel hedefleri doğrultusunda uygun bir çözüm bulma gayreti içindeyken aynı zamanda, ürünlerin talep noktalarına tam zamanında teslim edilmesini ve böylece stok maliyetlerinin düşürülmesini de sağlamalıdırlar. Bu çalışma, dağıtım noktaları ve perakendecilerdeki stok tutma ile talebi doğru zamanda karşılamak arasındaki ilişkiyi ve dolayısıyla stok tutma maliyetleri ile ve karbon emisyonları arasında ilişkiyi araştırmayı hedeflemektedir. Bu sebeple, fabrika, depo ve perakendecilerden oluşan üç kademeli dağıtım ağı geliştirilmiş ve üç amaç fonksiyonu; toplam dağıtım ve üretim maliyeti, depolarda ve perakendecilerde ürünlerin depolanması ve elleçlenmesiyle ilişkili toplam karbon emisyonu ve perakendecilerden ardısmarlanmış (karşılanamamış, sonraya ertelenen, ingilizce: backordered) ürünlerin ve talep fazlası ürünlerin sayısı olarak belirlenmiştir. Geliştirilen model, hangi üreticiden, depolara ve oradan perakendecilere, perakendecilerin talebine cevap vermek için ne kadar miktarlarda taşınacağını, hangi fabrika ve depoların hangi boyutlarda açılacağını, depolardaki envanter miktarlarını da belirlemektedir. Bu çok amaçlı tam zamanında dağıtım modellemesi içeren yeşil tedarik zinciri modelinin çözümü için Tiwari, Dharmar ve Rao (1987) tarafından geliştirilen bulanık ağırlıklandırma yaklaşımı ilk defa kulanılmıştır. Pratik açıdan, çelişen ve farklı birimlere sahip amaçların aynı anda optimize edilmesine olanak verdiği için bu yöntem, yöneticiler ve karar vericiler açısından önem taşımaktadır. Bu bulanık edinim yöntemi, yöneticilerin her bir hedef işlev için göreli önemlerini belirlermesine imkan sağlaması da ayrıca önemlidir, çünkü bu sayede yöneticiler, hedeflerin de birbirlerine göre önem derecelerini kendi tedarik zincirlerine göre belirleyebilirler.

The right-on-time distribution of goods to the end-users plays an important role in nowadays competitive market. Companies intend to find the balance between organizational cost and environmental footprint, which is a challenging practice, as these objectives are usually conflicting. In this context, from a practical point, managers are willing to find a good compromise solution to both satisfy economic and environmental goals while they need to make sure that the products are delivered right-on-time to the demand point, thereby reducing inventory costs. This study aims to research the inter-relationship between holding inventory at warehouses and retailers to satisfy the demand right-on-time, and its impact on costs and carbon emissions. Three echelon distribution network consisting of manufacturers, warehouses and retailers is developed and three objectives; i.e., total distribution and manufacturing cost, total carbon emission associated with storing and handling of goods at warehouses and retailers, and the sum of backordered goods from retailers and surpluses of goods at retailers, are considered. The developed model decides the quantity of products transported from factories to warehouses and from there, to retailers to satisfy the demand realized at retailers. The model also decides the sizes of factories and warehouses to be opened. To solve this multi-objective, green supply chain involving Just-in-time distribution, we applied fuzzy weighted additive model developed by Tiwari ve diğ. (1987). From a practical point of view, this method offers a great tool for managers and practitioners as it optimizes multiple objectives simultaneously. This method allows the managers to adjust the relative importance ratios for each objective function, which also helps the managers to truly manage the network performance measures.