Geochemistry of Upper Eocene-Oligocene sandstones from Tuzgölü Basin (Central Anatolia)

Abstract

In this study, mineralogical and geochemical features of Upper Eocene-Oligocene sandstones exposed by the Tuzgölü Fault Zone (TFZ) at the eastern border of the Tuzgölü Basin were investigated. The absence of zircon enrichment in the Zr/Sc-Th/Sc diagram indicated no sedimentary recycling. This shows that the sandstones are first cycle sediments, that is, the material transported directly from the source. Critical element ratios for provenance such as La/Sc, La/Co, Th/Sc, Th/Co, Th/Cr, Zr/Sc, Zr/Co, Ba/Sc, and Ba/Co, Th/Sc-Eu/Eu* diagram and average Rare Earth Element (REE) pattern suggest a provenance in “intermediate magmatic” composition. The variation in the negative Ce anomaly effect observed between the lower and upper parts of the sequence indicates variation in the oxygen level of the water. In each of the La-Th-Sc, Th-Co-Zr/10, and Th-Sc-Zr/10 tectonic setting discrimination diagrams, the sandstone average fell onto the “Continental Island Arc” position. This tectonic setting defines the arc that developed along the continental margin of the subduction zone. The tectonic setting found for the basin, supported the evolution model that the Tuzgölü Basin developed as a fore-arc basin.

Bu çalışmada, Tuzgölü Havzasının doğu sınırında Tuzgölü Fay Zonu (TFZ) tarafından açığa çıkarılmış olan Üst Eosen-Oligosen kumtaşlarının mineralojik ve jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Th/Sc-Zr/Sc diyagramında zirkon zenginleşmesinin olmaması, sedimanter tekrardan çevrim olmadığını belirtmiştir. Bu, kumtaşlarının birinci döngü çökel olduğunu yani malzemenin doğrudan kaynaktan gelmiş olduğunu göstermektedir. La/Sc, La/Co, Th/Sc, Th/Co, Th/Cr, Zr/Sc, Zr/Co, Ba/Sc ve Ba/Co gibi provenans için kritik element oranları, Th/Sc-Eu/Eu* diyagramı ve ortalama Nadir Toprak Element (NTE) deseni, “ortaç magmatik” bileşimli bir provenansı önermektedir. İstifin alt ve üst kısımları arasında gözlemlenen negatif Ce anomalisi etkisindeki farklılık, suyun oksijen seviyesinde değişim olduğunu göstermektedir. La-Th-Sc, Th-Co-Zr/10 ve Th-Sc-Zr/10 tektonik konum ayırma diyagramlarının her birinde kumtaşı ortalaması “Kıtasal Adayayı” konumuna düşmüştür. Bu tektonik konum dalma batma zonunun kıta kenarında gelişen bir yaydır. Bulunan tektonik konum, Tuzgölü Havzasının bir yay önü havza olarak geliştiği yönündeki evrim modelini desteklemiştir.