ŞEHİRLERİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERFORMANSLARININ BİR BULANIK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME TEKNİĞİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Ekonomik, sosyal ve çevresel aktiviteleri ile insanların genel olarak birlikte yaşadıkları alanlar olan şehirlerin doğaya çok sayıda zararı bulunmaktadır. Bu zararların önlenebilmesi için şehirlerin daha sürdürülebilir hale getirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’nin 9 şehrinin sürdürülebilirlik performanslarının çok kriterli karar verme yöntemlerinden birinin kullanılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çevre, enerji ve sosyoekonomi alanlarından seçilen 11 kriter, uzman görüşlerine bağlı olarak ağırlıklandırılmıştır. Bu ağırlık değerleri illerin kriterlere göre verileri ile çok kriterli karar verme yöntemlerine göre aralık değerlendirme yapılarak belirsizliklerin daha kolay ortadan kaldırılabildiği BAHP (Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi) yönteminde kullanılmış ve sonucun bulunması sağlanmıştır. Uzman görüşlerine bağlı olarak kriterler arasından en belirleyici öneme sahip olan kriter “mutsuzluk” olarak hesaplanmıştır. Değerlendirilen iller arasından en iyi sürdürülebilirlik performansına sahip olan il Afyonkarahisar olarak hesaplanmıştır.

Cities, where humans generally live together with economic, social and environmental activities, have lots of damages to nature. To be able to prevent these damages it is needed to make cities more sustainable. In this research, it is aimed to evaluating sustainability performances of 9 cities of Turkey using with one of the multi-criteria decision making techniques. 11 criterias which are chosen from environment, energy and socio-economy branches are weightened based on expert judgements. These weight values with values of cities among the criterias have been used in the FAHP (Fuzzy Analytic Hierarchy Process) method which be able to getting rid of uncertainties easier than multi criteria decision making methods and it is provided that the result found out. Between the criterias based on expert judgements Unhappines have been calculated as the most determinative criteria. Between the cities had been evaluated Afyonkarahisar have been calculated as the city having the best score of sustainability performance.