Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi
Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/20.500.13091/2241
Browse
Browsing Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi by Journal "Konya mühendislik bilimleri dergisi (Online)"
Now showing 1 - 16 of 16
- Results Per Page
- Sort Options
Article Aısı 304 Paslanmaz Çelik Sacın Hidromekanik Derin Çekilmesi(2020) Türköz, MevlütKorozyona karşı üstün dirençleri nedeniyle gıda, mutfak eşyaları, ev eşyaları, otomotiv, uzay vehavacılık ile tıp endüstrisinde sıklıkla kullanılan paslanmaz çelik sac malzemeler, genellikle klasik derinçekme yöntemi ile şekillendirilmektedir. Klasik yöntemlerle yapılan derin çekme işlemlerinde, kalıpyapımının maliyetli, zaman alıcı ve zahmetli olmasından dolayı bu yöntem ile üretim özellikle az sayıdaparça üretiminde ekonomik olmamaktadır. Hidromekanik Derin Çekme (HDÇ) yönteminde ise sıvıbasıncı yardımıyla tek bir kalıp kullanılarak üretim yapmak mümkündür. Böylece karmaşık geometriyeve farklı kalınlığa sahip saclar, kalıp uyumu aranmadan daha ekonomik ve daha kaliteli olarakşekillendirilebilmektedir. Bu çalışmada, AISI 304 kalite paslanmaz sac malzemeden silindirik bir parçanınHDÇ yöntemiyle şekillendirilmesi sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak sanal ortamda incelenmiştir.İncelemeler sonucunda, sacda yırtılma ve buruşma oluşturmayacak en uygun kalıp tasarım parametreleribelirlenmiş ve bu parametreler kullanılarak deneysel olarak parça üretiminde tatbik edilmiştir. Sonuçolarak AISI 304 paslanmaz çelik sacın, HDÇ prosesiyle başarıyla şekillendirilmesi için gerekli olanoptimum parametreler belirlenmiş ve sonlu eleman analizlerinin prosesteki optimum parametrelerinbelirlenmesinde güvenle kullanılabileceği ortaya konulmuştur.Article BETONARME KİRİŞLERİN ŞEKİL DEĞİŞTİRME ESASLI HASAR SINIRLARININ ARAŞTIRILMASI(2020) Yüksel, S. Bahadır; Foroughi, Saeid; Jamal, RohullahYapısal elemanların deprem performansının belirlenmesi için bu çalışmada, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018’de betonarme elemanlar için öngörülen şekil değiştirme esaslı hasar sınırları analitik olarak incelenmiştir. Farklı geometri ve parametrelerde betonarme kiriş modelleri tasarlanmıştır. Gerçek malzeme davranışları esas alınarak elde edilen momenti-eğrilik ilişkilerinden kiriş kesitlerinin elastik ötesi davranışları incelenmiştir. Betonarme kiriş modelleri için moment-eğrilik ilişkilerinden elde edilen veriler kullanılarak kiriş kesitlerinin kırılma durumları ve davranışları incelenmiştir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018’de verilen hasar sınır değerleri betonarme kiriş modelleri için hesaplanmıştır. Şekil değiştirme değerleri TBDY 2018’de tanımlanmış olan Göçmenin Önlenmesi, Kontrollü Hasar ve Sınırlı Hasar Performans seviyeleri için hesaplanmıştır. Betonarme kirişler için göz önüne alınan üç ayrı hasar sınırı ve bu hasar sınırlarına karşı gelen birim şekil değiştirme değerleri incelenmiştir. İlgili yer değiştirme taleplerine karşılık gelen kiriş hasarları gözlenmiş ve hasar sınırları değerlendirilmiştir. Betonarme kirişlerde farklı performans düzeyi için beton ve donatı çeliği birim şekil değiştirmeleri ve plastik dönmeleri hesaplanarak performans düzeyleri araştırılmıştır. Göçmenin Önlenmesi ve Kontrollü Hasar performans düzeyleri için plastik dönmelerin hasar sınırları; akma eğriliği, kopma eğriliği, plastik mafsal uzunluğu, kesme açıklığı ve boyuna donatı çapının fonksiyonudur.Article Betonarme Kolonların Sargısız ve Sargılı Beton Dayanımının Analitik Olarak Araştırılması(2019) Yüksel, S. Bahadır; Foroughi, SaeidBetonarme kolonlar taşıyıcı sistemlerin moment aktaran kritik yapısal sistemleridir ve yeterli dayanımve süneklikte tasarlanmalıdır. Betonarme kolonların sargı donatısı özellikle depreme maruz kaldıklarıdurumlarda sargı etkisi ile kolonların dayanım ve sünekliğinin artırmasında önemli rol oynar. Betonarmekolonlarda sargı donatısı boyuna donatının yerel burkulmasını geciktirmek, kesme kuvvetine karşıkoymak, ani kesme kırılmasını önlemek ve sargı etkisi ile dayanım ve sünekliği artırmak için kullanılır.Sismik yüklere maruz kalan betonarme elemanların davranışı, esas olarak betonun nihai dayanımına vesünekliğine bağlıdır. Bu parametreleri araştırmak için değişik geometride betonarme kolon modelleritasarlanmıştır. Sargı donatı çapının ve sargı donatı aralığının betonarme kolon modellerinin davranışınaetkisi analitik olarak araştırılmıştır. Sargı donatıları ile sarılmış betonarme kolon modellerinin davranışınıaraştırmak için literatüre sunulmuş olan analitik modeller kullanılmıştır. Farklı parametrelerde tasarlanansargılı kolon modelleri için gerilme-birim şekil değiştirme eğrileri çizilmiş ve elde edilen sonuçlarkarşılaştırılarak yorumlanmıştır.Article DÜŞÜK MALİYETLİ SÜREKLİ DALGA DOPPLER RADARI İLE TEMASSIZ YAŞAMSAL BELİRTİ ÖLÇÜMÜ(2020) Şeflek, İbrahim; Yaldız, ErcanHayati sinyallerin temassız olarak uzaktan algılanması birçok uygulama açısından önem arz etmektedir. Bu algılamayı gerçekleştiren radarlar biyoradar olarak adlandırılmaktadır. Biyoradar kişinin solunum ve kalp atışından kaynaklanan göğüs duvarı hareketinin değişimiyle Doppler prensibini kullanarak hayati sinyallerin doğru bir şekilde ölçülmesini sağlamaktadır. Bu çalışmada, 24 GHz çalışma frekansına sahip düşük maliyetli sürekli dalga (CW) Doppler radarı kullanılarak insan denekten temassız bir şekilde yaşamsal belirti (solunum, kalp atış hızı) ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Ölçümlerden elde edilen sinyallerin işlenmesinde iki farklı yöntem kullanılmıştır. İlk yöntem Hızlı Fourier Dönüşümünü (FFT) esas alırken ikinci yöntemde Dalgacık yöntemine dayalı Çoklu Çözünürlük Analizi (MRA) yöntemi kullanılmaktadır. Solunum hızında birinci ve ikinci yöntem için elde edilen sonuçlar %3.75 ve %0’ hata oranlıdır. Kalp atışı için sırasıyla %9.35 ve %8.45 hata oranlı değerler elde edilmiştir. Bu sonuçlar özellikle radarların tıbbi uygulamalar için başarıyla kullanılabileceğini göstermektedir.Article GÖRÜNTÜ İŞLEME VE YAPAY SİNİR AĞLARI İLE İLETİM HATLARINDA ARIZA YERİ BELİRLEME(2020) Budak, Serkan; Akbal, BahadırElektrik enerjisinin kesintisiz ve kaliteli bir şekilde iletilmesi için, üretim yapıldığı noktadan tüketim olan noktaya kadar kontrol edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla üretimden tüketime kadar her aşamada iletim ve dağıtım hatlarında koruma yapılması şarttır. Elektrik tesislerinde koruma rölelerinin temel görevi, sistemde meydana gelen kısa devrelerde arızalı olan bölgenin mümkün olan en kısa sürede devre dışı etmektir. Sistemin en önemli parçası olan enerji iletim hatları ve bu hatları koruyan mesafe koruma rölelerine bu konuda çok önemli görevler düşmektedir. Hızlı ve verimli çalışmalar yapmak için doğru bir hata yeri tespit tekniği gereklidir. İletim hatlarında transformatör nötr nokta topraklaması bir güç sisteminin tek faz – toprak kısa devre arızası sırasında oluşan sıfır bileşen akımı mesafe koruma rölesinin çalışmasını etkilemektedir. Topraklama sistemi ve koruma sistemleri arasındaki ilişki göz önüne alındığında, uygun bir topraklama seçimi yapılmalıdır. İletim hatlarında farklı topraklama sistemlerinde kısa devre arızalarının yerinin doğru bir şekilde belirlenebilmesi için yapay sinir ağı (YSA) kullanılmıştır. YSA’nın performansını test etmek için destek vektör makineleri (DVM) ile karşılaştırılmıştır. İletim hattı modeli PSCAD ™ / EMTDC ™ benzetim programında oluşturulup YSA için gerekli veriler elde edilmiştir. Farklı topraklama sistemlerinde oluşturulan kısa devre arızalarındaki mesafe koruma rölesinin R-X empedans diyagramının empedans değişiminin görüntüsü kayıt altına alınarak veri setleri oluşturulmuştur. Görüntülerde ilgili odak noktaları özellik çıkarım ve görüntü işleme teknikleri kullanılarak farklı YSA modellerine giriş olarak verilmiş ve en iyi arıza yeri tahmini veren YSA modeli seçilmiştir.Article GÖRÜNÜR IŞIK İLE UYARILABİLEN Ppy/ZnO@Fe KOMPOZİTİNİN FOTOKATALİTİK AKTİVİTESİNİN OPTİMİZASYONU(2021) Haspulat Taymaz, BircanGünümüzde endüstrileşmenin artması beraberinde pek çok çevre problemini getirmiştir. Tekstil endüstrisi başta olmak üzere, kağıt, deri ve kozmetik sektörlerinde kullanılan sentetik organik boyar maddelerin alıcı ortam olan sulara deşarjı çevreyi ciddi anlamda tehdit etmektedir. Bu nedenle, bu sektörlerden gelen ve sentetik boyar madde içeren atık suların çevreye salınmadan önce muhakkak arıtılması gerekmektedir. Günümüzde boyar maddelerin alıcı ortamdan uzaklaştırılması için fotokatalitik atık su arıtımı en çok tercih edilen yöntemlerden biridir. Bu çalışmada polimerizasyon ortamında ZnO@Fe nanopartikülleri ultrasonikasyon ile dağıtılarak pirol ve amonyum peroksidisülfat varlığında kimyasal oksidatif polimerizasyon yöntemi ile polipirol/ZnO@Fe (Ppy/ZnO@Fe) nanokompozitleri elde edilmiştir. Ppy/ZnO@Fe kompozitinin yapısal, morfolojik ve spektroskopik özellikleri SEM, XRD, FTIR, DSC ve UV-vis absorpsiyon yöntemleri ile aydınlatılmıştır. Ppy/ZnO@Fe kompozitinin fotokatalitik aktivitesi görünür ışık altında rodamin B (RdB) boyasının fotokatalitik olarak giderilmesi ile incelenmiştir. Fotokatalitik aktiviteye fotokatalizör miktarının, boya derişiminin, ışıma zamanın ve boya pH’ının etkisi deney tasarımı yöntemlerinden biri olan Taguchi yöntemi ile optimize edilmiştir. 60 dk sonunda RdB boyasının Ppy/ZnO@Fe katalizörlüğünde görünür ışık altında %99 oranında rengi giderilmiştir.Article Havaalanı Yer Seçiminde Coğrafi Bilgi Sistemleri (cbs) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (ahp) Kullanımı(2020) Ertunç, Ela; Çay, TayfunGünümüzde hızla artan nüfusun hızlı, ekonomik, güvenilir ulaşım taleplerini karşılamak gün geçtikçe güç hale gelmiştir. Karayolu ulaşımına ek olarak, demir yolu ve havayolu ulaşımı da bu talebi karşılamak için gelişme göstermiştir. Gün geçtikçe yaygınlaşmakta olan havayolu ulaşımı; insanların daha hızlı, ekonomik, güvenilir şekilde seyahat edebilmelerini sağlamaktadır. Havalimanı yapılmak istenen yerin belirlenmesi aşaması oldukça karmaşık bir problemdir. Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) bu problemlerin çözümünde kullanılan bir karar verme yöntemidir. Bu çalışmanın amacı, Bayburt ve Gümüşhane illerinde havalimanı yapılabilecek en uygun alanların Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden en çok kullanılan ‘Analitik Hiyerarşi Prosesi’ kullanılarak belirlenmesidir.Article Hidrotermal Yöntemle Sentezlenen Çinko Stanat (zn2sno4) Nanoparçacıkların Fotokatalitik Performanslarının İncelenmesi(2019) Baylan, Elif; Culu, Ayşe; Yıldırım, Mehmet Serdar; Öztürk, Teoman; Sönmezoğlu, Savaş; Altıntaş Yıldırım, ÖzlemÇinko stanat (Zn2SnO4, ZTO) nanoparçacıklar hidrotermal yöntemle 180 °C ve 24 saatte başarılı bir şekilde sentezlenmiştir. Sentezlenen nanoparçacıkların yapısal, morfolojik ve optik özellikleri X-ışını kırınımı, Taramalı elektron mikroskobu (SEM), Fourier Dönüşümlü Infrared Spektrofotometre spektrumu ve UV-Visible spektroskopisi ile karakterize edilmiştir. X-ışını kırınım methodu sonucunda elde edilen pik desenleri incelendiğinde sentezlenen yapının ters kübik spinel formda oluştuğu ve ortalama kristal boyutunun ~22 nm olduğu belirlenmiştir. SEM görüntüleri, sentezlenen nanoparçacıkların küresel morfolojide oluştuğunu göstermektedir. Aynı zamanda sentezlenen Zn2SnO4 nanoparçacıkların Rodamin B (RhB) boyar maddesinin bozunumuna karşı davranışı UV ve görünür ışık altında incelenmiştir. 180 dakikalık yüksek şiddetli UV ışığına maruz bırakılma sonucunda RhB boya çözeltisinin % 82’si bozunurken daha düşük enerjili görünür ışık altında 420 dakikalık ışıma sonucunda da % 86’sının bozunduğu gözlemlenmiştir.Article Improved Social Spider Algorithm for Minimizing Molecular Potential Energy Function(2020) Baş, Emine; Ülker, ErkanThe social spider algorithm (SSA) is a new heuristic algorithm created on spider behaviors to solve continuous optimization problems. In this study, SSA is used in order to minimize a simplified model of the energy function of the molecule. The Molecular potential energy function problem is one of the most important real-life problems. The Molecular potential energy function problem attempts to predict the 3D structure of a protein. SSA is developed by various techniques (Crossover-mutation and Gbest convergence-silent spider techniques) and SSA is called Improved SSA (ISSA). By these techniques, the exploration and exploitation capabilities of SSA in the continuous search space are improved. The general performances of SSA and ISSA are tested on low-scaled and large-scaled thirteen benchmark functions and obtained results are compared with each other. Wilcoxon signed-rank test is applied to SSA and ISSA results. Then, the general performance of the SSA and ISSA is tested on a simplified model of the molecule for different dimensions. Also, the performance of the ISSA is compared to various state-of-art algorithms in the literature. The results showed the superiority of the performance of ISSA.Article KALİKSAREN TÜREVİ İMMOBİLİZE EDİLMİŞ MERRIFIELD REÇİNESİ İLE KAPLI QCM SENSÖRÜNDE SULU ORTAMDA p-NİTROFENOL ALGILANMASI(2019) Özçelik, Egemen; Temel, Farabi; Tabakcı, MustafaBu çalışma, kaliksaren hidrazin amit türevi içeren Merrifield reçinesi (KIMR) ile modifiye edilmiş bir QCM sensörün sulu ortamdaki p-nitrofenol (PNF) için algılama çalışmalarını açıklamaktadır. Bu amaçla öncelikle KIMR hazırlanarak yapısı karakterize edildi ve daha sonra QCM kristal yüzeyine kaplandı. Elde edilen KIMR modifiyeli sensörün PNF algılama çalışmaları, PNF için iyi bir algılama gösterdiğini ortaya çıkardı. Böylece sulu ortamda farklı konsantrasyon ve farklı pH’larda algılama çalışmaları gerçekleştirildi. Sonuçlardan limit algılama değerinin 0,34 mM olduğu ve en iyi algılamanın pH 10 da gerçekleştiği anlaşıldı. Ayrıca Langmuir ve Freundlich adsorpsiyon izotermlerinden KIMR’nin adsorpsiyon kapasitesi, 372 mg/g olarak hesaplandı.Article KİRİŞLERDE BASINÇ DONATISI ORANININ MOMENT-EĞRİLİK İLİŞKİSİNE ETKİSİ(2020) Yüksel, S. Bahadır; Jamal, Rohullah; Foroughi, SaeidBu çalışmada betonarme kirişlerde farklı parametre olarak beton sınıfı, boyuna donatı olarak çekme ve basınç donatısı oranlarının moment-eğrilik davranışına etkisi araştırılmıştır. Parametrelerin değerleri değiştirilerek sayısal bir çalışma yapılmıştır. Bu amaçla, 66 adet farklı parametrelere sahip dikdörtgen en-kesitli betonarme kiriş tasarlanmıştır. Kirişlerin davranışı, malzemelerin doğrusal olmayan davranışları göz önüne alınarak moment-eğrilik ilişkililerinden elde edilmiştir. Analizlerde kiriş kesitlerinde beton için sargısız beton modeli kullanılmıştır. Analiz sonuçları kullanılarak akma ve kırılma durumunda moment-eğrilik değerleri, eğrilik sünekliği ve rijitlik oranları elde edilmiştir. Analiz sonuçlarından farklı parametrelerden elde edilen verilerin sonuçları çizelgeler halinde sunulmuş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Dikdörtgen en-kesitli kirişlerin davranışı, eğrilik sünekliği, rijitlik oranları, kirişlerin akma ve kırılma momentlerinin değerlerinden yararlanarak yorumlanmıştır. Betonarme kiriş elemanlarında basınç donatısı oranının artması ile akma momenti, kırılma momenti ve maksimum eğrilik değerleri artmakta fakat akma eğrilik değerleri azalmaktadır. Betonarme kiriş elemanlarında basınç donatı oranının artması ile elemanların süneklikleri ve rijitlikleri artırmaktadır. 1 2 Rohullah JAMAL , 3 Saeid FOROUGHİArticle MERRIFIELD REÇİNESİNE DESTEKLENMİŞ KALİKS[4]AREN DİNİTRO TÜREVİNİN SULU ORTAMDAKİ FENOLİK TÜRLERE KARŞI EKSTRAKSİYON ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ(2020) Temel, FarabiBu çalışmada, Merrifield reçinesine desteklenmiş kaliks[4]aren dinitro türevi (DNK[4]MR)hazırlanarak, sulu ortamda bulunan önemli organik kirleticilerden olan fenol (FEN), p-klorofenol (PKF),m-nitrofenol (MNF) ve p-nitrofenol (PNF) gibi bazı fenolik türlere karşı ekstraksiyon özellikleri incelendi.Sentezlenen bileşiklerin, FT-IR analizleri ile karakterizasyonları gerçekleştirildi. Sonuçlara göre, yukarıdabahsi geçen fenolik türlere karşı sırasıyla % 24,3, 40,5, 62,4 ve 65,9 ekstraksiyon verileri elde edildi.Ayrıca, farklı fenolik tür konsantrasyonlarına karşı DNK[4]MR'nin ekstraksiyon özellikleri incelendi.Son olarak, DNK[4]MR'nin fenolik türlere karşı ekstraksiyon kabiliyetlerinin ayrıntılı bir şekildeincelenmesi için farklı konsantrasyonlarda ligand çözeltileri hazırlanarak log D'ye karşı log [L] grafiğiçizilerek etkileşim sonucu oluşan ekstraksiyon denge sabitleri (Kex) hesaplandı. Hem literatür bilgilerihem de yapılan bu çalışmanın sonuçlarına göre, kaliksaren türevlerinin kendisine özgü üç boyutlu yapısıve hidrojen bağı yapabilme kabiliyetleri sayesinde, fenolik türlerin sulu ortamlardan uzaklaştırılmasıkonusunda oldukça kullanışlı olabileceklerini göstermiştir.Article ÖSTEMPERLEME SICAKLIK VE SÜRESİNİN ÖSTEMPERLENMİŞ SÜNEK DÖKME DEMİRLERİN MİKRO YAPI VE SERTLİĞİNE ETKİSİ(2019) Öztürk, Emre; Yıldırım, MehmetBu çalışmada, östemperleme sıcaklık ve süresinin östemperlenmiş sünek dökme demirlerin mikro yapı ve sertliğine etkisi detaylı bir biçimde incelenmiştir. GGG-50 küresel grafitli dökme demirlere (KGGD) 950 °C’ de 2 saat östenitleme ısıl işlemi uygulandıktan sonra 350 ve 320 °C sıcaklıklarda 90 ve 120 dakika süre ile östemperleme yapılmıştır. Östemperleme işleminden sonra numunelerin faz analizleri Xışınları kırınım yöntemiyle, mikroyapıları ise optik mikroskop kullanılarak, mekanik özellikleri ise Brinell sertlik testi ile incelenmiştir. Her iki sıcaklık ve sürede östemperleme işleminden sonra karakteristik ösferrit ve yüksek karbonlu östenitten oluşan östemperlenmiş sünek dökme demir mikro yapısı elde edilmiştir. Östemperleme sıcaklığı azaldıkça ve süresi arttıkça numunelerin sertliği artmıştır. Ayrıca, östemperleme süresinin artmasıyla yüksek karbonlu östenitin karbon yüzdesi de artmıştır.Article ŞEBEKEDEN BAĞIMSIZ FV SİSTEMDE MAKSİMUM GÜÇ NOKTASI TAKİP ALGORİTMALARININ DEĞİŞKEN HAVA ŞARTLARI ALTINDA KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ(2019) Omar, Fuad Alhaj; Gökkuş, Göksel; Kulaksız, Ahmet AfşinGüneş enerjisi en uygun alternatif enerji kaynağıdır; buna ek olarak güneş enerjisi teknolojilerinin uygulanması, elektrik enerjisi taleplerini güvenceye almanın yanı sıra çevre kirliliği ve elektrik üretim maliyetlerini de azaltabilir. Bu çalışmada, maksimum güç noktası takip (MGNT) sistemlerinde kullanılan üç algoritmanın değerlendirilmesi ele alınmaktadır. Bunlar sırası ile Değiştir ve Gözetle (D&G), Artımlı İletkenlik (Aİ) ve Bulanık Mantık (BM) tabanlı algoritmalardır. Bu algoritmalar basitliği ve gerçekleştirme kolaylığı nedeniyle MGNT'de en çok kullanılanlar olarak kabul edilirler. Algoritmalar Matlab/Simulink ortamında tasarlanmış ve üç algoritmanın matematik modelleri çeşitli hava koşullarında test edilmiştir. Benzetimler sonunda bu üç algoritma içerisinden bulanık mantık algoritmasının diğerlerine oranla daha fazla enerji sağlayabildiği, daha az salınım yaptığı ve değişken hava koşulları altında daha hızlı yanıt verdiği gözlenmiştir.Article Tarihi Sille Çeşmelerin Arşivlenmesinde Bilgisayar Altyapısının Kullanılması ve Klasik Modellerle Kıyaslanması(2021) Başar, Mehmet Emin; Akdemir, Bayram; Ata, İlknur AcarBu çalışmada Konya yöresinin tarihi eser değeri taşıyan çeşmelerinin arşivlenmesinde dijital metotların kullanılması ve klasik modellerle karşılaştırılması yapılmıştır. Tarihi eserlerin arşivlemesi kültürün gelecek nesillere aktarılması ve olası bir restorasyon gerekliliğinde planlarına erişilebilmesi açısından önemlidir. Tarihi bir yapıyı arşivlemek için sadece resim yetmez. Arşiv aynı zamanda yapının kendine has detaylarını ölçüleri ile birlikte içermelidir. Bu detaylar bazen büyük resimde olabileceği gibi bazen da dar alanlarda olabilir. Bu yüzden arşivde yalnızca bilgisayara güvenme ve otomatik şekillendirmek detay kaybına neden olabilir. Arşivde mutlaka deneyimli bir göze ihtiyaç vardır. Arşivi sadece manuel hale getirmek ise işin yavaşlamasına ve verim düşüklüğüne sebep olmaktadır. Bu çalışma kabul edilebilir bir arşivin dijital ve el yapımı arşivlerle kıyaslamakta ve dijital çalışmalarda dikkat edilmesi gereken noktaları öne çıkarmaktadır. Böylece olası arşivlerde minimum detay kaybı ve maksimum özellik arşivlemeyi mümkün kılmayı hedeflemektedir. Bu arşiv denemesi gerçek tarihi eser niteliği taşıyan sille çeşmeleri üzerinde denenmiş ve iki tanesi ayrıntılı olarak bu makalede işlenmiştir.Article YALIN ÜRETİME GEÇİŞTE DEĞER AKIŞI ANALİZİ VE HARİTALANDIRMA İLE İSRAF KAYNAKLARININ BELİRLENMESİ: GÜNEŞ ENERJİSİ KOLLEKTÖRLERİ ÜRETEN BİR İŞLETMEDE UYGULAMA(2020) Dağ, Halil İbrahim; Kara, YakupDeğer akışı analizi, bir işletmenin yalın üretime geçişinin ilk aşamasıdır. Değer akışlarının analiz edilmesinde kullanılan en önemli yöntemlerden biri Değer Akışı Haritalandırma’dır (DAH – Value Stream Mapping). DAH, bir tedarik zincirini oluşturan malzeme ve bilgi akışının ve ürüne değer katan ve katmayan faaliyetlerin modellenmesinde kullanılan bir tekniktir. Bu çalışmada, düzlemsel güneş enerjisi kolektörlerinin üretimini yapan ve yalın üretim uygulamalarına yeni başlamış olan bir işletmede değer akışı haritalandırma yöntemi kullanılarak, ilgili yöntemin uygulanma aşamaları ve işletmeye sağladığı faydalar açıklanmıştır. Bu yöntem ile işletmenin tedarik zinciri boyunca oluşan değer akışı haritalandırılarak, israflar belirlenmiş ve ilgili israfların elimine edilmesi amacıyla eylem planları oluşturulmuştur. DAH yöntemi sayesinde, işletmenin değer akışında kullanılması gereken yalın üretim teknikleri ve araçları belirlenmiştir. Uygulama kapsamında, işletmenin gelecek durumu planlanıp haritalandırılmıştır. Planlanan gelecek duruma ulaşmak amacıyla, malzemelerin ve ürünlerin sevkiyat sıklıkları artırılmış, tesis yerleşiminde değişiklikler yapılarak montaj hattı kurulmuştur. Bu sayede, malzemelerin akışları düzgünleştirilerek, malzeme taşımaları ve ara stok miktarları azaltılarak gelecek durum haritasında planlanan hedeflere ulaşılmıştır.

