Küçükmuhsine-sulutaş (konya, Türkiye) Çevresindeki Yalıtepe Formasyonunun Sedimanter Özellikleri

Abstract

Bu çalışmanın amacı, bej-kahve renkli stromatolitik kireçtaşlarından yapılı Geç Miyosen-Erken Pliyosen yaşlı Yalıtepe formasyonu litolojilerinin sedimanter özelliklerini belirlemektir. Yalıtepe formasyonuna ait stromatolitler, saha ölçeğinde yanyana bağlı yarı küresel (LLH tipli) stromatolitler, üst üste yığılı yarı küresel (SH tipli) stromatolitler ve onkoyidal (SS tipli) stromatolitler şeklinde tanımlanmıştır. Yalıtepe formasyonundan LLH tipli (Litofasiyes 1), SH tipli (Litofasiyes 2), SS tipli (Litofasiyes 3), bej renkli çamurtaşları (Litofasiyes 4), krem renkli marn (Litofasiyes 5), krem renkli killi kireçtaşları (Litofasiyes 6), gri renkli konglomera (Litofasiyes 7), algal biyoherm (Litofasiyes 8), bej renkli çört bantları (Litofasiyes 9) olmak üzere 9 adet litofasiyes tanımlanmıştır. Yalıtepe formasyonundaki mavi-yeşil alglerden Schizotrix sp. ve Scytonema sp. gibi tatlı sulara özgü cinsler stromatolitlerin gelişiminde etkili olmuşlardır. Yeşil alg cinsi Chara sp. karbonat kabuklanma ve mikritik matriks oluşumuna katkıda bulunmuş ve bazı onkoyidlerde çekirdek görevi görmüştür. Stromatolitik kireçtaşlarında gözlenen kuruma ve sinter kabuk, atmosfer ile teması yansıtır. Yalıtepe formasyonunda gözlenen killi kireçtaşı ve marn, karbonat çökelimi esnasında göl ortamına süspanse kil girdisinin sonucu olarak, çamurtaşları ise süspanse silt-kil girdisi sonucunda gelişmiştir. Formasyonun bazı seviyelerinde gözlenen çört bantları karasal yıkanmaya bağlı silis girdisi ve/veya volkanik aktiviteye bağlı silis girdisinin etkisiyle oluşmuştur.

The aim of this study is to determine the sedimentary features of the Late Miocene-Early Pliocene aged Yalıtepe Formation lithologies made of beige-brown stromatolitic limestones. The stromatolites belonging to the Yalıtepe Formation are defined as side-by-side hemispherical (LLH type) stromatolites, stacked hemispherical (SH type) stromatolites and oncoidal (SS type) stromatolites at field scale. From the Yalıtepe Formation, LLH type (Lithofacies 1), SH type (Lithofacies 2), SS type (Lithofacies 3), beige-colored mudstones (Lithofacies 4), cream-colored marl (Lithofacies 5), cream-colored clayey limestones (Lithofacies 6), gray-colored Conglomerate (Lithofacies 7), algal bioherm (Lithofacies 8), beige chert bands (Lithofacies 9) have been identified, including 9 lithofacies. Freshwater species such as Schizotrix sp., and Scytonema sp., which are blue-green algae in the Yalıtepe Formation, were effective in the development of stromatolites. The green algae genus Chara sp., contributed to the formation of carbonate crusting and micritic matrix and served as nuclei in some oncoids. The drying and sinter crust observed in stromatolitic limestones reflect contact with the atmosphere. The clayey limestone and marl observed in the Yalıtepe Formation were developed as a result of the suspended clay input to the lake environment during the carbonate deposition and the mudstones as a result of the suspended silt-clay input. The chert bands observed in some levels of the formation were formed by the effect of silica input due to terrestrial washing and/or silica input due to volcanic activity.