Arkeolojik Alanlarda Üst Örtü Tasarım Kriterleri

Abstract

Amaç: Bu araştırma, arkeolojik alanlarda çalışma evreni kapsamında yer alan Çatalhöyük Projesi, Zeugma Projesi, Göbeklitepe ve Karatepe-Aslantaş, Arslantepeprojeleri incelenerek, doğru üst örtü tasarımının nasıl olması gerektiği konusunu tartışmayı amaçlamıştır. Yöntem: Arkeolojik alanlarda antik kalıntılara doğanın vereceği olumsuz etkileri önlemek, kazı esnasında çalışanlara rahat çalışma olanağı sağlamak amacıyla inşa edilen koruyucu üst örtüler; uygunluk, estetik ve sürecin ruhunu yansıtacak şekilde yapılan tercihin doğruluğunun, özgünlüğünün ve o eser bağlamında uygunluğunun (yere ve esere göre) belirlenen kriterlere göre tespit edilip, değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmanın bu bölümünde Türkiye’de bulunan Çatalhöyük, Zeugma, Karatepe-Aslantaş, Göbeklitepe ve Arslantepe arkeolojik alanlarındaki koruyucu çatı strüktürleri incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda arkeolojik eserlere zarar vermemek için zemine minimum müdahalede bulunacak, geniş açıklıkların geçildiği, bölge ikliminden en fazla yararlanmayı amaçlayan tasarımların öngörüldüğü tespit edilmiştir. Çatalhöyük ve Göbeklitepe projesi çelik konstrüksiyon, Karatepe-Aslantaş projesinde küçük boyutlu betonarme kolonlar, Arslantepe projesinde çatıda ahşap paneller kullanılarak tarihi eserlere zarar verilmemiştir. Aynı zamanda bölge ikliminden maksimum yararlanmak amaçlandığı için Çatalhöyük projesinde örtünün yan tarafının açılır kapanır şekilde tasarlandığı, Karatepe-Aslantaş projesinde örtünün yan tarafının kapatılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışma arkeolojik alanlarda tasarlanan üst örtülerin belirli “kriterler” doğrultusunda yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bölge ve iklim şartları değişiklik gösterse bile yapım amacı ve yöntemi aynı olduğu için belirlenen kriterlerin incelenmesi üst örtü tasarımı esnasında yol gösterici olacaktır.

Aim: This study aims to discuss how to design the right top cover by examining the Çatalhöyük Project, Zeugma Project, Göbeklitepe and Karatepe-Aslantaş, Arslantepe projects within the scope of the universe of working in archaeological areas. Method: Protective tops built to prevent the negative effects of nature on the archaeological sites and to provide a comfortable working environment for the workers during excavation; The accuracy, specificity and suitability of the preference, which are made in a way that reflects the spirit of conformity, aesthetics and process, according to the criteria determined according to the place and the work (according to the place and the work) were evaluated and evaluated. Results: Research in this part of Çatalhöyük in Turkey Zeugma, Karatepe-Aslantas, protective roof structure in Arslantepe Göbeklitepe and archaeological sites were investigated. As a result of these investigations, it is determined that the designs that aim to make the most use from the regional climate are envisaged to pass the wide openings in order not to damage the archaeological works. Çatalhöyük and Göbeklitepe project steel construction, Karatepe-Aslantaş project in small-size reinforced concrete columns, Arslantepeproject on the roof using wooden panels were not damaged historical monuments. At the same time, it is determined that the side of the covering is designed as a folding closure in Çatalhöyük project because it is aimed to make maximum use of the climate in the region. Conclusion: This study emphasizes that topcoats designed in archaeological areas should be carried out according to certain ler criteria Bu. Even if the region and climatic conditions vary, the evaluation of the determined criteria will be guiding during the design of the top cover since the construction purpose and method are the same.