Kentsel Morfoloji: Tarihi-Coğrafi Yaklaşım

Abstract

Bu makalede kentsel morfolojinin kavram olarak ortaya çıkışı, kentsel morfoloji yaklaşımları ve bu yaklaşımlar içerisindeki ‘tarihi-coğrafi yaklaşım’ ve bu yaklaşımın planlama pratiklerindeki rolünden bahsedilmektedir. Öncelikle kentsel morfolojinin tanımı ve hayatımızla olan ilişkisi üzerinde durulmuş olup kentsel morfolojideki temel yaklaşımlara değinerek bu yaklaşımların kenti veya kent parçalarını ele alış biçimleri açıklanmaya çalışılmıştır. Sonrasında, kuramcısının M.R.G. Conzen olduğu tarihi-coğrafi yaklaşımına odaklanıp, yaklaşım içerisindeki farklı konseptler irdelenmiştir. Bunlar sırasıyla, çeper kuşak, morfolojik bölge, burgage cycle, form kompleksleri, morphological frame, ve sabitleme hattıdır. Ardından bu çalışmanın temel amacı çerçevesinde tarihi-coğrafi yaklaşımın kent planlama pratiklerindeki rolü ortaya konulmuştur.

In this article, the foundation of urban morphology, the approaches to urban morphology, and the role of the ‘historical-geographical approach’ in planning practice are discussed. Firstly, the definition of urban morphology and its relevance is identified. Then, the short history of urban morphology is presented. The main approaches to urban morphology are addressed. Afterwards, the historical-geographical approach, whose theorist is M.R.G. Conzen, is focused on, and different concepts within this approach are introduced. These are, respectively, fringe belt, morphological region, burgage form complexes, morphological frame, and fixation line, to name the most important. Following this, bearing in mind the main purpose of this study, the role of the historical-geographical approach in planning practice is revealed.