Küçük Ölçekli Bir Güneş Bacası Sisteminin Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği Yöntemiyle İncelenmesi

Abstract

Dünya nufusunun artması ve teknolojik gelişmeler sebebiyle enerjiye olan ihtiyaç çok fazla artımıştır. Çevre kirliliği önlemek ve azaltmak için de yenilebilir enerjilere olan ilgi artmıştır. Yenilebilir enerji kaynakları arasında yer alan güneş enerjisine yönelim de son yıllarda önemli ölçüde artış göstermiştir. Bu çalışmada, Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü'nde var olan güneş bacası sisteminin üzerinde araştırma yapılmıştır. Güneş bacasında Konya iline ait 2024 yılı aylık ortalama meteorolojik veriler kullanılarak kollektör içindeki hava akış hızı ile oluşan sıcaklık farkı incelenmiş; bu doğrultuda hem kollektör verimi hem de güneş bacası sistem verimi analizi yapılmıştır. Söz konusu yıllık ve uzun dönem veriler temel alınarak teorik analizler, hesaplamalar ve Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği (HAD) simülasyonları kullanılarak modellemeler yapılmıştır. 2024 mayıs ayı meteoroloji aylık ortalama verileri ile kollektör giriş hızı 0,53 m/s iken kollektör verimi %68,3 ve sistem verimi de %1,85 olarak en yüksek değerler olarak elde edilmiştir. Analiz sonuçları ile simülasyon çıktıları karşılaştırılmış, elde edilen bulguların doğruluğu ve tutarlılığı değerlendirilmiştir. Ayrıca baca girişinde hava akış hızları 1 m/s, 2 m/s, 3 m/s, 4 m/s ve 5 m/s olacak şekilde teorik analizler yapılmış; bu sonuçlar HAD (Fluent) analizleri ile karşılaştırılmış ve elde edilen sonuçların birbirine yakın oldukları görülmüştür. Sonuç olarak, teorik analizler ile HAD simülasyonları arasında belli bir uyum olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar HAD tabanlı analiz tekniklerinin akışkan mekaniği ve meteorolojik veriler için güvenilir bir yöntem olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar da literatür verilenleri ile uyumludur. Anahtar Kelimeler: Yenilenebilir enerji, Güneş bacası, Meteoroloji, Kollektör, Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği (HAD) fluent, Hava durumu.

The demand for energy has increased significantly due to the increasing world population and technological advancements. Interest in renewable energy has also increased to prevent and reduce environmental pollution. The trend towards solar energy, a renewable energy source, has also increased significantly in recent years. In this study, research was conducted on the solar chimney system existing at the Department of Mechanical Engineering, Faculty of Engineering and Natural Sciences, Konya Technical University. Using the monthly average meteorological data for Konya province for 2024, the temperature difference created by the air flow velocity in the collector was examined; in this context, both the collector efficiency and the solar chimney system efficiency were analysed. Based on the annual and long-term data, theoretical analyses, calculations, and modeling were performed using Computational Fluid Dynamics (CFD) simulations. With the monthly average meteorological data for May 2024, the collector inlet velocity was 0.53 m/s, while the collector efficiency was 68.3% and the system efficiency was 1.85%, the highest values were obtained. The analysis results were compared with the simulation outputs, and the accuracy and consistency of the findings were evaluated. Furthermore, theoretical analyses were conducted with air flow velocities at the chimney inlet set to 1 m/s, 2 m/s, 3 m/s, 4 m/s, and 5 m/s; these results were compared with HAD (Fluent) analyses, and it was observed that the obtained results were close to each other. Consequently, a certain agreement was observed between the theoretical analyses and CFD simulations. These results demonstrate that CFD-based analysis techniques are a reliable method for fluid mechanics and meteorological data. The obtained results are also consistent with those reported in the literature. Keywords: Renewable energy, Solar chimney, Meteorology, Collector, Computational Fluid Dynamics (CFD) Fluent, Weather data.