Alışveriş Merkezlerinde Yenileme Çalışmaları ve Yeni Eğilimler: M1 Adana Alışveriş Merkezi Örneği

Abstract

1950’li yıllarda postmodern tüketim kültürünün mekana dönüşmüş hali olarak ortaya çıkan alışveriş merkezleri, günümüzün en çok tercih edilen alışveriş mekanlarının başında gelmektedir. Genellikle kent merkezinden uzak, ana arterlere yakın olarak konumlanan bu yapı tipi kendine yeni bir kent yaratma iddiasındadır. Ancak bunu çevreden izole, içe dönük bir yaklaşımla gerçekleştirmektedir. Yakın geçmişte tüketicilerin çevreden bağımsız, özellikle açık havadan mahrum bırakılan bu yapı tipolojisini terk ettiği gözlemlenmiştir. Bu durum yatırımcıların yeni bir çözüm olarak açık hava alışveriş mekanlarını geliştirmesini sağlamıştır. Artan açık hava konseptli alışveriş mekanları tüketicilerin ilgisiyle karşılanmıştır. Bu durum geleneksel anlayışla inşa edilen kapalı alışveriş merkezlerinin atıl durma gelmesine neden olmuştur. Kapalı alışveriş merkezleri bu yeni durum içerisinde işlevini ve rekabetini sürdürebilmek adına birtakım yenileme çalışmaları yapmaktadır. Çalışma kapsamında 2000 yılında Adana’da hizmete giren M1 Adana Alışveriş Merkezi bu eksende ele alınmıştır. Zincir bir alışveriş merkezi olan M1 Adana Avm diğer 3 yatırıma benzer şekilde tek katlı, doğrusal plan şemasına sahip, cephe olarak da geleneksel arasta yapılarını anımsatmaktadır. Tip bir proje olan M1 Adana Avm, yeni eğilimler karşısında 2009 ve 2016 yıllarında iki büyük değişim yaşayarak bölgenin en çok tercih edilen alışveriş merkezlerinden biri olmayı başarmıştır. Bu çalışma geleneksel bir alışveriş merkezinin çağa ayak uydurma ve yeni eğilimleri yakalama noktasında yapılabilecek mekansal değişimleri ele almaktadır. Çalışmanın amacı alışveriş merkezlerinin ekonomik ve fonksiyonel sürdürülebilirliğinin önemini ortaya koymaktır.

Shopping malls, which emerged as the transformation of postmodern consumption culture into space in the 1950s, are among the most preferred shopping venues of today. This type of building, which is generally located far from the city center and close to the main arteries, claims to create a new city for itself. However, it does this with an introverted approach, isolated from the environment. In the recent past, it has been observed that consumers abandon this building typology, which is independent of the environment, especially deprived of the open air. This has enabled investors to develop open-air shopping venues as a new solution. Increasingly open-air concept shopping venues were met with the interest of consumers. This situation has caused the indoor shopping malls, which were built with a traditional approach, to come to a standstill. Indoor shopping centers are carrying out some renovation works to maintain their function and competition in this new situation. Within the scope of the study, the M1 Adana Shopping Center, which was put into service in Adana in 2000, is discussed in this axis. M1 Adana Mall, which is a chain shopping center, is like the other 3 investments, has a single-story, linear plan, and reminds traditional arasta structures in terms of facade. M1 Adana Mall, which is a typical project, has managed to become one of the most preferred shopping centers in the region by experiencing two major changes in 2009 and 2016 in the face of new trends. This study deals with the spatial changes that can be made in a traditional shopping center at the point of keeping up with the times and catching new trends. The aim of the study is to reveal the importance of the economic and functional sustainability of shopping centers.