Karadeniz Ereğli Tescilli Sivil Mimari Yapilari ve Koruma Problemleri

Abstract

Cumhuriyetin sanayi hammaddesinin merkezi olan Zonguldak, kömür çıkarılan önemli merkezlerden biridir. Kentin, Erken Cumhuriyet döneminin ağır sanayideki güç kaynağı konumunda bulunması, mimarisini de etkilemiĢtir. Zonguldak‟ın ilçesi Karadeniz Ereğli, il merkezi ile paralel bir geliĢim göstererek mimari örneklerini ortaya koymuĢtur. Karadeniz Ereğli tarihindeki önemli süreçleri; Bizans Döneminde kurulmasından sonra Türklerin eline geçmesi, Osmanlı Dönemi, Erken Cumhuriyet Dönemi ve son dönem (Demir Çelik Fabrikası) olarak sıralayabiliriz. Bu araĢtırmada, anılan tarihsel süreçlerin, kentin sivil mimari ürünleri olan konutlar üzerinden okunması amaçlanmıĢtır. Mevcut literatürde, kentin bu değerli mimarlık ürünlerine dair kapsamlı bir araĢtırma bulunmaması, yapıların yok oluĢunu hızlandıran sebeplerden biridir. Yapıların durumları, kentlerin mimarlık miraslarının koruma süreçlerini yeniden tartıĢmaya açacak niteliktedir. Mimarlarının kim olduğu bilinmeyen yapılar, yerel düzeyde bölgenin, malzeme, sosyal ortam ve ekonomik özelliklerine, yüzyılı aĢan tarihleriyle ıĢık tutmaktadır. Bu amaçla yapıların mevcut durumları yerinde araĢtırılarak irdelenmiĢ, iç mekanları belgelenmeye çalıĢılmıĢ, ancak yapıların çoğunun harap halde olması ve çökme tehlikesi arz etmesi, çalıĢmanın istenilen düzeyde gerçekleĢtirilmesini engellemiĢtir. Yapılar görsel analiz yöntemleri ile ele alınmıĢ ve bu veriler uluslararası koruma konuları çerçevesinde değerlendirilmiĢtir.