Yüksek Oranda Sülfat İçeren Uçucu Küllerin Klinker İkame Malzemesi Olarak Kullanılabilirliğinin İncelenmesi

Abstract

Türkiye’nin elektrik enerjisi ihtiyacının %80’ini karşılayan termik santrallerde yakılan kömürlerden dolayı her yıl tonlarca uçucu kül açığa çıkmaktadır. Özellikle ülkemizdeki düşük kaliteli linyit rezervleri düşünüldüğünde, açığa çıkan yüksek sülfat içeriğine sahip uçucu küllerin geri dönüşüm oranı oldukça düşüktür. İnşaat sektöründe ise yönetmelikler tarafından uçucu küllerin SO3 oranlarının sınırlandırılması sebebiyle yüksek SO3 içeren küllerin kullanımlarına izin verilmemektedir. Bu çalışmada, ülkemizdeki düşük kaliteli linyit rezervleri sebebiyle yüksek sülfat içeriğine sahip olan, dolayısıyla tamamıyla atık durumda bulunan uçucu küllerin, klinker ikame malzemesi olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Klinker ikame malzemesi olarak kullanılacak olan ve yüksek oranda sülfat içeren uçucu kül Afşin Elbistan termik santralinden temin edilmiştir. Yüksek oranda sülfat içeren uçucu kül, klinker ve alçı ile farklı oranlarda birlikte öğütülerek karışımlar elde edilmiştir. Karışımların taze halde priz süreleri tayin edilmiş, sertleşmiş numunelerin ise basınç dayanımları incelenmiştir. Çalışma sonucunda, yüksek sülfat içeren uçucu külün priz bitiş sürelerini referans numuneye göre yaklaşık %29 uzatmasına rağmen, 28 günlük basınç dayanımlarını %14’e kadar artırdıkları tespit edilmiştir.