Evaluations on the Transformation of the Castle Settlement of Aksaray Province in the Context of Historical Urban Development

Abstract

Historical city centers are areas structured according to a traditional order and transfer the social, cultural, economic and historical accumulation of cities from the past to the present by reshaping and transferring them to our time. In the historical process, historical centers, where trade, traditional craftsmanship, public buildings, as well as residences for settlement purposes, are inadequate and cannot meet the needs due to rapid urbanization in our age. Today, urbanization due to increasing population, developing economic conditions, cultural change, different production and consumption habits cause changes, transformations and renovations in historical city center textures. Depending on the development of conservation awareness in our country, in recent years, renovation and revitalization projects have been carried out in dilapidated and collapsed areas of historical city centers in order to restore their lost original identities. In this study, evaluations were made about the historical texture built in the last century within the traces of Dışkale in the historical city center of Aksaray province. In line with these evaluations, the studies for the renewal of the settlement inside the castle were evaluated and the results were obtained that urban transformation practices that are disconnected from their historical ties will be incomplete in achieving the targeted success. In this context, in this study, first of all, the renovation works in the historical city center of Aksaray province, reuses and changes in the historical environment will be discussed with examples of applications in different cities of our country and the world.

Tarihî kent merkezleri geleneksel bir düzene göre yapılanmış, kentlerin geçmişten günümüze sosyal, kültürel, ekonomik ve tarihsel birikimlerini zamanımıza yeniden biçimlenerek aktaran alanlardır. Tarihi süreç içerisinde iskân amaçlı konutların yanında ticaretin, geleneksel zanaatın yapıldığı, kamu yapılarının yer aldığı tarihi merkezler, çağımızda hızlı kentleşme sebebiyle yetersiz kalmakta ve ihtiyaçlara cevap verememektedir. Günümüzde artan nüfusa bağlı kentleşme, gelişen ekonomik koşullar, kültürel değişim, farklı üretim ve tüketim alışkanlıkları sebebiyle tarihi kent merkezi dokularında değişim, dönüşüm ve yenilemelere sebep olmaktadır. Ülkemizde koruma bilincinin gelişmesine bağlı olarak, son yıllarda tarihi kent merkezlerinin kaybettikleri özgün kimliklerini geri kazandırmak amacıyla harap olan ve çöküntüye uğramış alanlarında yenileme ve canlandırma projeleri gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada Aksaray ili tarihi kent merkezinde yer alan Dışkale izleri içerisindeki son yüzyılda inşa edilen tarihi dokusu hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmeler doğrultusunda kale içi yerleşiminin yenilenmesine yönelik çalışmalar değerlendirilerek tarihsel bağlarından kopuk bir kentsel dönüşüm uygulamalarının hedeflenen başarıya ulaşmada eksik kalacağına yönelik sonuçlar elde edilmiştir. Bu kapsamda çalışmada öncelikle Aksaray ili tarihi kent merkezindeki yenileme çalışmaları, yeniden kullanımlar ve tarihi çevredeki değişimler, ülkemizde ve dünyanın farklı kentlerinde yapılan uygulama örnekleri ile el alınacaktır.