Evrensel Tasarım İlkeleri Doğrultusunda Moda Tasarımı Alanındaki Uygulamaların İncelenmesi

Abstract

Universal design is a design approach that enables individuals with different characteristics to access and use products, spaces, and environments on equal conditions. In this study, the need for dressing, which is one of the basic needs of individuals with special needs, is addressed within the framework of universal design principles, and the practices in the fashion design industry are examined. Using the descriptive survey method, adaptive clothing examples of companies that produce in accordance with universal design in the fashion industry and educational practices in higher education were analysed. Within the scope of the research, basic information about fashion design was revealed in order to ensure that users can wear clothing comfortably, safely, and independently. As a result, it is believed that the effective application of universal design principles in meeting the clothing needs of individuals with special needs can increase the accessibility, availability and prevalence of these designs. It is recommended that organisations providing education and production in the field of fashion design should expand their services in this direction.Evrensel tasarım, farklı özelliklere sahip bireylerin ürün, mekân ve çevrelere eşit koşullarda erişimini ve kullanımını mümkün kılan bir tasarım yaklaşımıdır. Bu araştırmada, özel gereksinimli bireylerin temel ihtiyaçlarından biri olan giyinme gereksinimi, evrensel tasarım ilkeleri çerçevesinde ele alınmış; moda tasarımı endüstrisindeki uygulamalar incelenmiştir. Betimsel tarama yöntemi kullanılarak, moda endüstrisinde evrensel tasarıma uygun üretim yapan firmaların uyarlanabilir giysi örnekleri ve yükseköğretimdeki eğitim uygulamaları analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, kullanıcıların giysileri konforlu, güvenli ve bağımsız bir şekilde kullanabilmesini sağlamak amacıyla moda tasarımına ilişkin temel bilgiler ortaya konmuştur. Sonuç olarak, özel gereksinimli bireylerin giyinme ihtiyaçlarının karşılanmasında evrensel tasarım ilkelerinin etkin bir şekilde uygulanmasının, bu tasarımların erişilebilirliğini, ulaşılabilirliğini ve yaygınlığını artırabileceği düşünülmektedir. Moda tasarımı alanında eğitim ve üretim yapan kuruluşlara bu doğrultuda hizmetlerini yaygınlaştırmaları önerilmektedir.