Çocuk Hekimlerinin Antibiyotik Seçiminde Çoklu Faktörlerin Değerlendirilmesi

Abstract

Giriş: Pediyatri bölümü sıklıkla antibiyotik kullanmaktadır. Antibiyotik reçetelemeyi etkileyen faktörlerin anlaşılması tedavi başarısını artırabilir. Bu çalışma, antibiyotik seçimi ve genel tedavi etkinliğindeki rollerini vurgulayarak bu faktörleri araştırmayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada birincil veriler kullanılmıştır. Araştırmanın kapsamını Konya ili ve ilçelerinde görev yapan çocuk hekimleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü kartopu örnekleme yöntemine göre hesaplanmıştır. Örneklem büyüklüğü, araştırma kriterlerine uyan bir çocuk doktorunun seçilmesi ile başlar ve seçilen çocuk doktorunun yardımı ile diğer çocuk doktorlarına ulaşılır. Çocuk doktoruna aynı özelliklere sahip kişi veya kişileri tavsiye etmesi söylenir. Böylece söz konusu örnekleme yöntemi kullanılarak çalışmada 50 çocuk hekimine ulaşılmıştır. Bu çalışmada çocuk hekimlerinin antibiyotik seçimindeki çoklu faktörlerin belirlenmesi amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan uzmanların görüşleri alınmıştır. Araştırmacılar tarafından gönüllülük esasına dayalı olarak çocuk hekimlerine yüz yüze anket uygulanarak elde edilen veriler Entropi ve TOPSIS yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Hekimler tarafından tercih edilen ilk antibiyotik ajan amoksisilin ve klavulanik asit oldu. İkinci sırada azitromisin, üçüncü sırada klaritromisin yer alırken, son iki sırayı sefdinir ve sefiksim paylaştı. Çalışmada hekim ve ebeveynle ilgili faktörler açısından elde edilen sonuçların genel sonuçlarla aynı olduğu gözlendi. İlaçla ilgili faktörler, maliyet ve geri ödeme koşulları sonuçları aynı olurken, Azitromisin bu sonuçlarda ilk sırada yer aldı. Tüm alt çözümlerde ikinci sıradaki seçenek ve son iki sıra aynıdır. Hekimlerin cinsiyetine göre beş erkek pediyatri hekiminin tercih sıralaması amoksisilin klavulanik asit > azitromisin > klaritromisin > sefdinir > sefiksim şeklindeyken, 15 kadın hekimin tercihleri azitromisin > amoksisilin klavulanik asit > klaritromisin > sefdinir > sefiksim şeklinde belirlenmiştir. Azitromisin ilk sırada tercih edilmiştir. Sonuç: Çoklu faktörler hem tanı hem de tedaviyi etkileyerek antibiyotik seçimini etkiler ve tedavi başarısını artırır.