Evrensel Tasarım İlkelerinin Bilişsel ve Dizimsel Analizi: Üsküdar Engelsiz Yaşam Merkezi Örneği

Abstract

Bu araştırmanın amacı, evrensel tasarım kavramları ve ilkeleri incelenerek Üsküdar Engelsiz Yaşam Merkezi örneği üzerinden açıklanmaya çalışılacaktır. Araştırma kapsamında Üsküdar Engelsiz Yaşam Merkezi yapısal, mekânsal ve iç mekân özellikleri incelemektir. Bu araştırmada uygulanan yöntem mekânın dizimsel analizinin sayısal verilerine ulaşabilmek için mekân dizim analizi (space syntax) ve mekânın bilişsel haritalarında bireylerin zihinlerinde oluşan mekânların çizime yansıtılması amacıyla bilişsel haritalama analizi (cogntive mapping analysis) yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Üsküdar Yaşam Merkezi ve örneklemi ise bu mekânı kullanan (engelli veya engelsiz) bireyler arasından rastgele örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Bu araştırma sonucunda engelli ve engelsiz bireylerin kullandıkları bir mekânın tasarım özellikleri, tasarım kriterleri, mekânın dizimsel özellikleri ve mekânın bilişsel özellikleri tespit edilerek gelecekte yapılacak olan mekânlar için örnek teşkil edebilecek çıkarımlar ortaya koymaktadır.