Experimental Investigation of the Behavior of Unreinforced Masonry Structures Under Horizontal Loads as Defined in TBDY-2018

Abstract

Yığma yapılar, Türkiye’deki yapı stoğunun önemli bir bölümünü oluşturmakta ve özellikle Doğu Anadolu, Kuzey Anadolu ve Batı Ege fay hatları boyunca yaygın olarak kullanılmaktadır. Genellikle ekonomik nedenlerle tercih edilen bu yapılar, malzeme kalitesi ve inşaat tekniklerinin yetersizliği nedeniyle depreme karşı risk taşımaktadır. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) kapsamında tanımlanan farklı yığma yapı türleri arasında yer alan donatısız yığma yapılar, bu çalışmada deneysel olarak incelenmiştir. Çalışmada, 1/1 ölçekli, tek katlı ve tek açıklıklı donatısız yığma yapı numunesi laboratuvar ortamında üretilmiş ve tersinir yükleme testine tabi tutulmuştur. Deney yükleme prosedürü, maksimum yüke kadar yük kontrollü, maksimum yükten sonra ise deplasman kontrollü olarak gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmaların her aşamasında, uygulanan yük ve deplasman değerleri bilgisayar aracılığıyla kaydedilmiştir. Yapıda oluşan çatlakların boyutları, kalınlıkları ve yapıda bulundukları konumlar dikkatle gözlemlenmiş ve yapıya işaretlenerek hasar durumu detaylı bir şekilde belirlenmiştir. Bu çalışma, donatısız yığma yapıların deprem performansını incelemiş olup çekme ve itme yükleri etkisi altındaki binadaki çatlak oluşum bölgeleri gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, donatısız yığma yapıların pencere çevresinde çatlaklarının oluştuğu ve gevrek bir davranış sergilediği, bu nedenle diğer yığma yapı türlerinin incelenmesi ve analitik olarak karşılaştırılmasının önem taşıdığı anlaşılmaktadır.