05. Fakülteler

Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/20.500.13091/6

Browse

Now showing 1 - 6 of 6

Atık Yağ, Gres ve Lipid Maddeleri ile Uzun Zincirli Yağ Asitlerinin Anaerobik Prosesle Arıtılabilirliği Üzerine Derleme Çalışması
(2022) Erdirençelebi, Dilek
Bu derleme çalışması kapsamında yağ, gres ve lipid maddelerinden (YGLM) anaerobik biyoteknoloji ile biyoenerji eldesi, atıksulardaki kaynakları, oluşumları, biyolojik parçalanma özellikleri, anaerobik arıtım mikrobiyolojisi ve uygulamaları incelenmiştir. Etkin YGLM giderimi gerçekleştiren gerçek ölçekli anaerobik proses uygulamalarına ait bilgi ulusal literatürde bulunmamakta ve mevcut uygulamalar kentsel çamur çürütme ile endüstriyel ölçekte atıksulardan kolay ayrışabilir organik madde giderimi ile sınırlı kalmaktadır. Hindistan ve Çin gibi fosil yakıt kaynağı bulunmayan ülkelerde evsel atıksuların da anaerobik arıtıma yönlendirilmesi, bu prosesin uygulama potansiyelinin geniş kapsamını göstermektedir. YGLM evsel ve birçok endüstriyel atıksu/atıkta farklı konsantrasyonlarda bulunurken sonraki biyolojik arıtım performansını korumak için çoğunlukla yağ ayırma ünitelerinde atık olarak atıksulardan ayrılmakta ve depolama sahalarına veya çimento fabrikalarına gönderilerek uzaklaştırılmaktadır. Mevcut durumda aerobik prosesle işletilen ve yüksek maliyetlere yol açan endüstriyel atıksu arıtımında anaerobik prosesin yaygınlaşması ve YGLM’nin enerji kaynağı olarak prosese katılması önemli ekonomik katkı sağlayacaktır. YGLM’nin yüksek metan/enerji eldesine dönüşüm potansiyelinin optimum şekilde açığa çıkması için uygun reaktör tipi seçimi ile organik yükleme hızı (OYH), besleme modu ile inhibisyon önleme gibi özel proses işletim şartları gerekmektedir. Bu çalışma, yenilenebilir enerji kaynağı olarak YGLM’nin anaerobik prosesle değerlendirilmesine yönelik sahada arıtım ile akademik araştırma çalışmalarına katkı sağlaması amacıyla literatürde verilen teorik ve uygulama bilgilerinin derlenmesi ile oluşturulmuştur. YGLM’nin ilk basamak hidroliz reaksiyonunda oluşan ara ürünlerin yüksek sayıda C zincirli ve hidrofobik yapıları nedeniyle anaerobik mikroorganizmalar üzerinde inhibisyon etkisi oluşmakta, biyokütlenin reaktörde flotasyonu ve sonrasında kaçışı ile proses bozulması gerçekleşmektedir. Yapılan ilk arıtım çalışmalarında inhibisyon etkisinin kontrolünde toplam yağ asidi konsantrasyonunun eşik değeri belirlenmiş fakat ilerleyen araştırmalarda farklı yağ asidi türleri için farklı inhibisyon değerleri ve etkileri belirlenmiştir. Ardışık anaerobik reaksiyonlarla yağ asitlerinin oksidasyon hızını ve yönünü etkileyen önemli mikrobiyal reaksiyonlar belirlenmiştir. Kesikli besleme modu, reaktörde biyokütle tutunumu sağlayan düşük OYH, floküler çamur ve mezofilik sıcaklık seviyesi gibi işletim koşulları ile yeterli seyrelme sağlayan reaktör tipleri uygun bulunmuştur. Ayrıca protein içerikli atıklarla çoklu anaerobik çürütmenin avantaj ve potansiyeli belirtilmiştir.
Avdan-dutlu (bozkır, Orta Toroslar) Çevresinin Stratigrafisi
(2022) Turan, Ahmet
Avdan ve Dutlu köyleri (Bozkır-Konya) ile yakın çevresinde, Toroslar’daki alt tektonik dilimlerden göreli otokton Geyikdağı Birliği ile, alt allokton Bozkır Birliğine ait Mesozoyik-Paleojen istifleri yüzeylemektedir. Otokton birlik, Üst Kretase’nin bol rudistli, algli ve foraminiferli neritik karbonatları (Saytepe formasyonu) ile başlar. Otoktonun orta kesimi, Üst Kretase-Paleosen’in pelajik çörtlü ve killi kireçtaşları (Alan formasyonu) ile temsil olunur. Otoktonun en üstünde ince taneli çakıltaşı-kumtaşı-şeyl-killi kireçtaşı-çamurtaşı nöbetleşmesinden oluşmuş Eosen yaşlı bir fliş istifi (Beden formasyonu) görülür. Avdan-Dutlu civarlarında Geyikdağı Otoktonunu, Bozkır Birliğine ait allokton tektonik dilimleri üzerler. Bölgede Bozkır Birliğinin alt tektonik dilimi, Geç Kretase yaşlı Hatip ofiyolitli karışığıdır. Bölgenin ikinci allokton tektonik dilimi de, gri-mavimsi gri ve bej renklerdeki, orta-kalın tabakalı, bol eklemli ve masif yapıdaki Triyas-Jura yaşlı neritik kireçtaşlarıdır (Gencek formasyonu).
Betonarme Karma Taşıyıcı Sistemlerin Tbdy 2018 ve Asce 41- 17’ye Göre Doğrusal Olmayan Hesap Yöntemleri ile Performans Analizi ve Elde Edilen Sonuçların Karşılaştırması
(2022) Jamal, Rohullah; Yüksel, S. Bahadır
Bu çalışmada, ASCE 41-17’de tanımlanan ve TBDY 2018’e göre kullanıcı tarafından hesaplanan doğrusal olmayan elemanların plastik mafsal özellikleri ve hasar sınırları ele alınarak itme analizi gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada dört açıklıklı üç, beş ve yedi katlı perdeli çerçeveli bina ele alınarak analiz sonuçları karşılaştırılmıştır. Betonarme elemanların plastik mafsal özelliklerinin etkili parametreleri plastik mafsal uzunluğu ve enine donatı mesafesidir. Bu çalışmada artımsal eşdeğer deprem yükü ile itme analizi yöntemiyle BKTS-1, 2 ve 3 betonarme binaların analizleri ETABS 19-0.2 programı ile gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analizlerin sonucunda iki farklı yönetmeliğe göre kapasite eğrileri elde edilmiştir. TBDY 2018’e göre elde edilen kapasite eğrilerinin sonucunda performans noktalarında elde edilen taban kesme kuvvetlerinin miktarı ve tepe yerdeğiştirme miktarı ASCE 41-17’ye göre daha fazla elde edilmiştir. İki farklı yönetmeliğe göre elde edilen sonuçlarında etkilenen faktörler; yapıya etkiyen düşey yük miktarı, betonarme elemanların efektif rijitliği ve plastik mafsal özellikleridir.
Farklı Regresyon Modelleriyle Kestirilen Zenit Troposferik Gecikmelerin Değerlendirilmesi
(2022) Akar, Alı Utku; İnal, Cevat
Yapay zekâ ve makine öğrenimi alanındaki gelişmeler, GNSS uygulamalarındaki sorunlara alternatif çözümler sunmakta veya mevcut çözümlerin verimliliğini artırmaya imkân sağlamaktadır. GNSS’de karşılaşılan birçok hata vardır ve bu hatalar kullanıcılar için problem oluşturmaktadır. Troposferik gecikme bunlardan birisidir. GNSS teknolojisine ilginin artmasıyla beraber öğrenme algoritmalarının atmosfer/troposfer çalışmalarında kullanımı, troposferik gecikme kestirimi için yeni modellerin oluşturulmasını önemli hale getirmiştir. Bu çalışmada, Radyal Tabanlı Destek Vektör Regresyonu (RTF-DVR), Ridge ve Elastik-Net regresyon modelleriyle zenit troposferik gecikmenin (ZTD) kestirilmesi amaçlanmış, makine öğrenimi esasına göre eğitilmiş yeni regresyon modellerinin ZTD kestiriminde alternatif olarak tercih edilebilirliği araştırılmıştır. Bunun için farklı yöntemlerden elde edilen sonuç ZTD modelleri karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarından RTF-DVR modelinin daha iyi sonuçları verdiği, bunu Elastik-Net ve Ridge modellerinin takip ettiği tespit edilmiştir. Sonrasında yeni modellerden elde edilen ZTD değerleri, Canadian Spatial Reference System–Precise Point Positioning (CSRS-PPP) ZTD değerleriyle karşılaştırılıp modellerin performansı değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonuçlarına göre, CSRS-PPP’ye en uyumlu modelin RTF-DVR olduğu sonucuna varılmıştır.
Gnss Tekniği ile Düşey Yöndeki Deformasyonların Araştırılması
(2022) Bilgen, Burhaneddin; İnal, Cevat
Yerkabuğunda ve mühendislik yapılarında deformasyonların izlenmesi ve analizi jeodezinin önemli konuları arasında yer almaktadır. Deformasyonların izlenmesi amacıyla genel olarak referans ve obje noktalarından oluşan bir jeodezik ağ oluşturulur. Ağ noktalarındaki hareketler analiz edilerek deformasyon araştırması yapılır. Bu hareketlerin belirlenmesine yönelik ölçmeler klasik teknikler ile yapılabileceği gibi GNSS teknikleriyle de yapılabilmektedir. Statik konum belirleme yöntemi, bu tür hassas jeodezik uygulamalarda yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Bu çalışmada; GNSS tekniğinin düşey yönlü deformasyonları belirleyebilme kapasitesi araştırılmıştır. Bu amaçla, Selçuk Üniversitesi Kampüs alanında bir mikro jeodezik ağ tasarlanmıştır. Tasarlanan ağda obje noktası üzerine sanal deformasyonlar oluşturmaya yarayan bir düzenek yerleştirilmiş ve düşey yönde sanal deformasyonlar meydana getirilerek periyot ölçüleri gerçekleştirilmiştir. Periyot ölçüleri Bernese v5.2 bilimsel GNSS yazılımı ile değerlendirilmiş, GNSS ağlarında deformasyon analizi gerçekleştirmek amacıyla geliştirilen yazılım kullanılarak İteratif Ağırlıklı Benzerlik Dönüşümü Yöntemiyle analiz edilmiş ve belirlenen deformasyonlar ölçü günlerindeki iyonosferik aktiviteler de dikkate alınarak sanal deformasyon değeriyle kıyaslanmıştır. Analizler sonucunda sanal deformasyon değeriyle uyuşumlu vektörel deformasyon büyüklükleri elde edilmiş ve koordinat bileşenleri yönündeki hareket büyüklüklerinin de düzenek üzerinde verilen sanal deformasyon miktarıyla uyuşumlu olduğu görülmüştür.
Topluluk ve Derin Öğrenme Teknikleri ile X-ray Görüntülerinden Patlayıcı Devre Tespiti
(2023) Eşme, Engin; Kıran, Mustafa Servet
Patlayıcı madde tespiti özellikle havaalanı vb. yerlerde terör saldırılarının önlenerek güvenliğin sağlanması hususunda hayati öneme sahiptir. Halen bu yerlerde yolcuların ve bagajlarının taranarak X-ray vb. görüntüler üzerinden kontrol edilmesi güvenlik uzmanları tarafından manuel gerçekleştirilmektedir. Bu konu ve bu sürecin otomatikleştirilmesi ile alakalı çok sayıda araştırma, makale ve yöntem geliştirilmiştir. Nesne tespiti maksadıyla X-ray, gamma ışını (ray), elektromanyetik alan ve milimetrik dalgalar gibi birçok teknik ve teknolojiler kullanılmaktadır. Özellikle X-ray görüntüleme maddelerin tabi tutulduğu x-ışınının emilimine göre elde edilen görüntüdeki koyuluk veya parlaklıkları ile farklı maddelerin yansımalarının belirlenmesi olarak adlandırılabilir. Elde edilen bu görüntüler nesne belirleme, hastalık belirleme vb. çok farklı alanlarda ve amaçlarda kullanılmaktadır. Türkiye?de ve dünyada son yıllarda terör saldırılarının artışı ile birlikte havaalanı, alışveriş merkezleri, bakanlıklar gibi özel ve devlet kurumlarının güvenlik ihtiyacı vazgeçilmez hale gelmiştir. Bu kuruluşlarda güvenlik X-ray cihazları vasıtasıyla çanta ve bagaj içerisindeki eşyaların iki boyutlu veya üç boyutlu görüntüleri elde edilerek bir ekrana yansıtılması ve bu ekrana bakan bir insan uzman tarafından tehlikeli maddelerin tespit edilmesi şeklinde sağlanmaktadır. Ancak yapılan bu işlem zaman darlığı, iş yoğunluğu, uzman personel eksikliği gibi nedenlerden dolayı verimli ve/veya yeteri kadar güvenli olamamaktadır. Kontrolleri gerçekleştiren görevlilerin dikkatlerini sürekli bu ekranda tutmaları ve dikkatlerinin dağılmaması gerekmektedir. Ayrıca patlayıcı maddeler ve ilgili devre elemanlarının bu görüntü üzerinden tespiti oldukça zordur. Özellikle çanta ve bagajlarda eşyalar üst üste ve yan yana gelerek görüntüde tespit zorluğuna sebep olmaktadırlar. X-ray cihazlarından elektronik cihazlar (özellikle dizüstü bilgisayarlar) ayrı kutularda geçirilmesine rağmen görüntüyü takip eden uzman personelin elektronik cihazın içerisinde gizlenmiş bir bomba düzeneğini varsa belirlemesi beklenmektedir. Bu ise elektronik mühendisi veya bilgisayar mühendisi gibi dizüstü bilgisayarın içerisinde olması muhtemel kartları bilen bir uzman tarafından dahi zorlukla gerçekleştirilebilecek bir işlemdir. Bu proje çalışmasında ilgili sürecin görüntü işleme ve derin öğrenme vasıtasıyla otomatikleştirilip hata oranın en aza indirilmesi hedeflenmektedir. Proje kapsamında dizüstü bilgisayarın X-ray görüntüsü üzerinden gizlenen patlayıcı devre tespiti amaçlanmıştır. Bu amacı yerine getirebilmek maksadıyla belirli sayıda dizüstü bilgisayarın içine farklı devreler yerleştirilmiş ve farklı açılarda ve yerleşimlerde kutularla birlikte X-Ray cihazından görüntüler elde edilmiştir. Elde edilen bu görüntülerden oluşan veri seti, derin öğrenme yöntemlerinin eğitimi için kullanılmış ve görüntüler bu eğitilmiş ağlar ile sınıflandırılmıştır. Performansı artırmak amacıyla eğitilmiş ağlar topluluk stratejisi ile birleştirilmiş aynı veri seti üzerinde tekrar test edilmiştir. Ayrıca eğitilmiş ağlardan özellikler çıkarılmış, seçilmiş ve tekrar birleştirilmiştir. Bu oluşturulan birleştirilmiş veri seti tekrar eğitim ve sınıflandırma amacıyla kullanılmıştır. Son deneyde oluşturulan veri seti üzerinde 96,56% eğitim başarısı ve 96,46% test başarısı elde edilmiştir. Son olarak görüntülerde devrelerin konumlarını tespit etmek amacıyla derin öğrenme tabanlı bir uygulama geliştirilmiştir.

Browse

Browsing 05. Fakülteler by Language "tu"