05. Fakülteler

Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/20.500.13091/6

Browse

Now showing 1 - 6 of 6

Ankara Beypazarı’nda Geleneksel Evlerin Koruma Çalışmalarına Bir Örnek: Ali Ay Evi Restorasyon Projesi
(2023) Acar Ata, İlknur; Başar, Mehmet Emin; Tazefidan, Ceyhan; Şenalp, Mihrimah
Kültürel miras değeri taşıyan tarihi yapıların bazıları tasarlandıkları özgün fonksiyonun çağın gereklerine cevap vermemesi, yapıda meydana gelen bozulmalar, kent ve toplumda meydana gelen sosyal, ekonomik ve kültürel değişimlerden dolayı terk kaynaklı atıl durumda kalmaktadır. Bu durumda mimari koruma disiplinine uygun şekilde yapıya restorasyon çalışmalarında müdahaleler gerekmektedir. Yapıya uygun olan yeni işlevin belirlenmesi ve yapıların günümüz şartları doğrultusunda kullanışlı hale getirilmesi bu sorunun çözülerek yapıların gelecek nesillere sağlıklı bir biçimde aktarılmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada UNESCO Dünya mirası geçici listesindeki alanlar içinde yer alan Ankara’nın tarihi Beypazarı kentinden geleneksel bir ev örneklem olarak seçilmiştir. Kentte koruma çalışmaları içerisinde kentin kültürünü, yaşam biçimini, mimari üslubunu yansıtan tarihi evlere yönelik tespit, belgeleme ve restorasyon çalışmaları yürütülmektedir. Bu çalışmalar içinde ele alınan yapılardan birisi olan Ali Ay Evi kentsel sit alanı içerisinde kalan Zafer Mahallesi, Milli Egemenlik Caddesi üzerinde bulunan 982 ada 6 parselde yer almaktadır. Günümüzde kullanılmayan iki katlı, zemin ve birinci katında taş ve ahşabın farklı yapım teknikleri ile birlikte kullanıldığı (bağdadi, hımış, yığma) sofalı plan tipine sahiptir. Zemin kat ortak servis alanları (ahır ve samanlık), birinci katta ise yaşama birimler yer almaktadır. Yapının kent içindeki yerinin kente ve topluma katkı sunarak ayakta kalabilmesi için restorasyon çalışmasına ihtiyacı vardır. Bu kapsamda yapının tanımsal belgeleme metodolojisi ile analizi yapılmış (rölöve), özgün halini ortaya koyan restitüsyon çizimleri gerçekleştirilmiştir. Restorasyon projesinde strüktürel risk analizi ve fiziki durumuyla birlikte yapının yeniden kullanımına yönelik getirilen yeni işlevin ihtiyaç programına uygun restorasyon projesi ortaya konulmuştur.
Kültürel Mirasın Tanıtımında Ev Sahipleri Olarak Tarihi Beypazarı Evleri
(Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları, 2022) Acar Ata, İlknur; Şenalp, Mihrimah; Tazefidan, Ceyhan; Başar, Mehmet Emin
Geçmişten günümüze kültürel ve teknolojik birikimini getirebilen; somut ve somut olmayan kültürel miras varlıklarına sahip tarihi kentlerin özgün dokusunun korunması ve yaşatılması gereklilikleri ve sınırlılıkları birçok ülke tarafından kabul görmüş sözleşmelerle ele alınmıştır. Unesco’nun 16 Kasım 1972’de çıkarılmış olan Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşmesi’yle Dünya miras alanlarının belirlenmesindeki kıstaslar gözetilerek Türkiye, sözleşmeye 1982 yılında üye olan ülkelerden biri olmuştur. Bir kentin Dünya miras listesine alınma durumu; kent dokusunun özgünlüğünün, geçmişten günümüze varlığını devam ettiren kültürel miras varlıklarına sahip olduğu; toplumun sosyo-kültürel varlığı, geçmiş izlerinin somut olmayan miras ögeleriyle devamlılığı tescillenerek Dünya’ca tanıtımının yapılması, buna ek olarak korunması ve yaşatılması gerekliliğinin kabul edilmesidir. 19. Yüzyıl Osmanlı şehirciliğinin korunmuş bir örneği olan Ankara Beypazarı kenti Dünya Miras Geçici Listesi’ne 2020 yılında girmiştir. Tarihi kent merkezi; Selçuklu ve Osmanlı döneminden kalan ticari, sosyal, dini yapılarla beraber geleneksel evlerden oluşmaktadır. Bu evlerin meydana getirdiği kentsel dokunun özgünlük ve bütünlüğü özellikle yerel yönetim ve halkın paydaşlığıyla devam et(tiril)mektedir. Döneminin yapım tekniği, malzemesi, estetik unsurlarını yansıtarak kültürel miras varlığı olan bu evler, değişen / dönüşen yaşayış, sosyal ve ekonomik koşullarına bağlı olarak tarihi kentin çağdaş ihtiyaçları doğrultusunda günümüzde kullanılmakta ve böylece korunmaktadırlar. Geleneksel Türk evi plan tipinde (orta veya iç sofalı) tasarlanmış olan bu evler 2 ya da 3 katlı olup sürdürülebilir ahşap ve taş malzeme kullanılarak yapılmıştır. Zemin katlar servis amaçlı (taşlık, mahzen, ahır), üst katlar ise yaşama birimlerini oluşturan odalardan oluşmaktadır. Genellikle orta sofalı plan tipinde olmaları ve sofaya açılan odaların, bir evin sağladığı bütün barınma ihtiyaçlarına göre (yeme, uyuma, depolama, temizlenme) tasarlanması bu evlerin yeniden işlevlendirilmelerinde mekansal hacim ve konforda (aydınlatma, ısınma) yeterlilik göstermelerini sağlamıştır. Beypazarı ilçesinin nesilden nesle aktarılarak bugün de korunması için çaba gösterilen el sanatları, ritüelleri ve geleneksel mutfağının kent kültürü içindeki yeri ve somut olan miras varlıklarıyla olan ilişkisi bütünlük ve sürekliliğe dayanmaktadır. Geleneksel evlere konut işlevinin sürdürülmesinin dışında; müze, restoran, kamu yapısı, kafe, otel gibi fonksiyonlar kazandırılmakta somut ve somut olmayan kültürel miras varlıklarının tanıtımının yapılmasında ev sahibi olarak hizmet vermektedir. Özellikle tarihi kent merkezindeki tarihi evler; kente gelenlerin konakladığı, kente dair yemeklerini tattığı, müzesiyle; yaşama ve kent belleğine dair anı topladığı mekanlar olarak başlı başına kent mirasını deneyimletmektedirler. Çalışma kapsamından Beypazarı geleneksel evlerinin tarihi kentin kültürel miras tanıtımındaki rolü üzerinden yapıların güncel kullanım değerlerine odaklanarak bir okuma yapılmaktadır. Bu noktadan hareketle tarihi kent merkezindeki üç sokakta (Alaaddin Sokak, Çınar Sokak, Yenice Sokak) bulunan müze, otel, restoran olarak işlevlendirilmiş geleneksel evlerin kente katkıları değerlendirilmektedir.
Kültürel Mirasın Tanıtımında Ev Sahipleri Olarak Tarihi Beypazarı Evleri
(NEÜ Yayınları, 2022) Başar, Mehmet Emin; Şenalp, Mihrimah; Tazefidan, Ceyhan; Acar Ata, İlknur
Niğde Andaval (konstantin-helena) Kilisesi Çerçevesinde Kapadokya Bölgesi Tarihi Taş Yapılarda Bozulmaların Değerlendirilmesi
(Livre de Lyon, 2022) Koç, İlhan; Gökçe, Mehmedi Veledi; Acar Ata, İlknur
Reading on Domestic Life Before and After the Period of Turkish-Greek Population Exchange From Historical Houses: Nigde Oral Mansion Sample
(E.U. Printing And Publishing House, 2022) Acar Ata, İlknur; Başar, Mehmet Emin
After the compulsory exchange of populations between Greece and Turkey in 1923, immigrants started a new life in another country. During this process, the need for shelter was tried to be solved by placing Turkish Muslim immigrants into the exchanged Greek non-Muslims' houses. In this study, data related to the changing domestic life and space with the user before and after the exchange in a mansion in Turkey were obtained with documentation in accordance with the architectural preservation discipline. The social, cultural, economic, religious differences of the leaving Greek family and the Turkish family that moved into it, were reflected in the transforming spaces of the mansion. Oral and written historical research on the building has been supported by documenting building following the architectural conservation discipline. Data about the life of the Greeks, the first owners of the mansion, which is located in the Cappadocia region in Nigde, can be read from the functions of the places, the workmanship of the building, the quality of the materials used, the stone and woodwork decoration features. The spaces used in the mansion have changed and transformed over time in accordance with the users' religious belief, culture and economic situation of the after exchanged period. Reading and interpreting the story of a historical building containing information about the period in this way has also revealed the adaptation of human beings to sustainable life and space. Thanks to this adaptation, these historical houses with a history of more than hundred years have been preserved.
Tarihi Çevrede Kent Meydanlarının İşlevselliğinin Sürdürülebilirliği Bağlamında Konya Kılıçarslan Meydanı'nın Değerlendirilmesi
(İzmir Demokrasi Üniversitesi, 2019) Acar Ata, İlknur; Şenalp, Mihrimah
Kentsel mekan olarak meydanlar, insanları bir araya getiren ve bütünleştiren sosyal – kültürel yaşama ait işlevler barındırmakta ve ekonomik fayda sağlamaktadır. Meydanlar tarih boyunca toplumların kentsel ölçekte ihtiyaçlarına karşılık veren konumdadırlar. Tarihi çevre içerisinde kurgulanmış meydanlar, tarihin izlerini geçmişten günümüze dek taşımakta toplumun bu yöndeki değişimini ortaya koymaktadır. Kent ve kentli için kolektif belleğin oluşmasında meydanlar birer simgesel bellek mekanları olmuşlardır. Meydanlar ana işlevleri ile birlikte dönemin şartlarına ve toplum ihtiyaçlarına göre şekillenen etkinlik çeşitleri ile zenginleştirilerek düzenlenmektedir. Tarihi çevrede kurgulanan meydanların zaman içerisinde bulundukları bölgeyle olan ilişkilerine, kullanımlarına, çevreleyen yapıların fiziksel özelliklerine, sosyal ve ekonomik sürdürebilir nitelikleriyle katkılarına, erişilebilir durumlarına, teknolojinin takip edilmemesine (aydınlatma, güvenlik, donatı) ve kentli profilinin değişimine bağlı olarak işlevselliğinde problemler görülmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmada tarihi çevre içerisindeki meydanların işlevsellik problemi çevredeki tarihi yapılarla olan ilişki özelinde odaklanarak ele alınmıştır. Meydanları sınırlandıran yapılar meydanın karakterinde, tasarımında, sürdürülebilir nitelikte işlevselliğinde önemli bir etkiye sahiptir. Özellikle tarihi çevre içerisinde tasarlanmış meydanların kullanıcı tarafından kullanımını etrafındaki tarihi binaların konumlanmaları, kütlesel özellikleri (yükseklik, cephe düzeni) ve işlevleri etkilemektedir. Meydanın bulunduğu tarihi çevre ile kurduğu ilişki yakın çevresinde onu çevreleyen yapıların (sosyal, kültürel, ekonomik) fonksiyonları ile desteklenirse; kullanıcı çeşitliliğine sahip, kamu refahını yükselten meydan kurguları ile iyileştirmeler, düzenlemeler gerçekleştirilenebilinir. Örneklem özelinde araştırma, gözlemle, saha çalışması ile toplanan verilerin ve swot analizi ile değerlendirmesi yapılmıştır. Örneklem olarak Konya Kılıçarslan kent meydanının seçilmiştir. Çalışma sonunda yapılan analizler neticesinde Konya Kılıçarslan Kent Meydanı ve çevresindeki yapılar için kamunun yararına kentlinin kullanımını artıracak çeşitliliğe sahip etkinlik ve fonksiyonları kapsayacak mevcut işlevlerinin yanı sıra onları destekleyecek yeni işlev önerilerinde bulunmuştur. Özellikle sosyalleşmeyi destekleyecek sinema, tiyatro, oyun, dönemsel spor aktiviteleri (turnuvalar), turizm bilgilendirme noktaları, kurs alanları ve atölyeler düşünülmüştür. Böylece tarihi çevre içerisinde kent meydanının sosyal ve kültürel açıdan sürdürebilir işlevselliği aynı zamanda ekonomik olarak getiri sağlayabilir. Meydan içerisinde mevsime göre değişen yarı açık mekan tasarımlarıyla bu tarihi yapılara verilecek yeni fonksiyonlar desteklenebilir. Ayrıca fiziksel düzenlemelerde (peyzaj, aydınlatma, zemin, kentsel donatılar) meydanda yapılmalıdır.

Browse

Browsing 05. Fakülteler by Author "Acar Ata, İlknur"