Coğrafi İşaretler ve Kırsal Kalkınma Bağlamında Turizm: Aydın Örneği

Abstract

In the last fifty years, as socio-economic and technological developments have started to progress in the world, significant changes have started to occur in the perception of tourism. Rural tourism also draws attention as a type of tourism that has become widespread in the world. In the recent pandemic process, people's orientation towards rural areas has accelerated this trend. The desire to get away from busy and crowded places has made rural areas important points of attraction. Rural areas attract attention with their cultural and traditional values instead of sea, sand, sun tourism. This cultural and traditional lifestyle, which develops depending on the diversity of rural agricultural production, adds originality to many areas of life, from clothing to eating and drinking. Local product potentials support regional and rural development. Products with geographical indication registration have a great role in branding, strengthening the image of the region and strengthening regional tourism. In this context, the use of geographical indications in tourism is an important tool for rural development. The reputation and quality of the products registered with geographical indications arouses curiosity about their production methods and culture, and contributes to the revival of tourism by attracting consumers to the region. Thus, tourism in the regional / local area is supported and economic advantages are provided to the region. Rural development that has been correctly designed within a holistic planning approach; It is possible with the proper and correct use of tools such as tourism. Our country has an extremely wide range of local products. Aydın province is one of the provinces with high tourism potential, which has hosted many different civilizations and allows different tourism activities with its rural and coastal areas. However, it cannot provide the expected and sufficient return from tourism. In this study, the concepts related to rural areas, geographical indications and tourism were defined and their relationship with development was tried to be revealed from the perspective of planning. In this direction, a literature review was made by using various written sources such as thesis, article, book, etc. related to the subject and the field. Besides the literature review; It contributed to the study by conducting on-site detection studies for the rural area of Aydın province, oral interviews with the local people and interviews with the relevant public institutions.. Within the scope of the data obtained after the research, various suggestions and strategies have been developed regarding the use of geographical indications in rural development-oriented tourism planning.

Son elli yıllık dönemde dünyada sosyo ekonomik ve teknolojik gelişimler ilerlemeye başladıkça turizm algısında da önemli değişiklikler yaşanmaya başlamıştır. Kırsal turizm de son zamanlarda dünyada yaygınlaşan bir turizm çeşidi olarak dikkat çekmektedir. Yakın zamanda yaşanılan pandemi sürecinde insanların kırsal alanlara olan yönelimi bu eğilimi hızlandırmıştır. Yoğun ve kalabalık yerlerden uzaklaşma isteği kırsal alanları önemli çekim noktaları haline getirmiştir. Kırsal alanlar, deniz kum güneş turizmi yerine kültürel ve geleneksel değerleri ile dikkat çekmektedir. Kırsal tarımsal üretim çeşitliliğine bağlı gelişen bu kültürel ve geleneksel yaşam biçimi giyim kuşamdan yeme-içmeye kadar hayatın pek çok alanına özgünlük katmaktadır. Yöresel ürün potansiyelleri bölgesel ve kırsal kalkınmayı desteklemektedir. Coğrafyaya özgü coğrafi işaret tescili alan ürünlerin, markalaşmada, bölge imajını güçlendirmekte ve bölgesel turizmin güçlenmesini sağlamaktaki rolü çok fazladır. Bu kapsamda da coğrafi işaretlerin turizmde kullanılması, kırsal kalkınma için önemli bir araçtır. Coğrafi işaretlerle tescillenen ürünlerin ünü ve kalitesi, üretim şekilleri ve kültürü hakkında merak uyandırmakta, tüketicileri bölgeye çekmesiyle turizmin canlanmasına katkı sağlamaktadır. Böylece bölgesel/yerel alanda turizm desteklenmekte ve bölgeye ekonomik avantajlar sağlanmaktadır. Bütüncül planlama yaklaşımı içinde doğru kurgulanmış kırsal kalkınma; turizm gibi araçların yerinde ve doğru kullanılmasıyla mümkün olabilmektedir. Ülkemiz yöresel ürünler açısından son derece geniş yelpazeye sahiptir. Aydın ili de pek çok farklı medeniyete ev sahipliği yapmış olması ve sahip olduğu kırsal ve kıyısal alanlarla farklı turizm faaliyetlerinin yapılmasına olanak sağlayan turizm potansiyeli yüksek illerden biridir. Ancak turizmden beklenen ve yeterli getiriyi sağlayamamaktadır. Bu çalışmada kırsal alanlar, coğrafi işaretler ve turizm ile ilgili kavramlar tanımlanarak planlama perspektifinden, kalkınma ile ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda konu ve alanla ilgili çeşitli tez, makale, kitap, gibi yazılı kaynaklardan yararlanılarak literatür taraması yapılmıştır. Literatür taramasının yanında; Aydın ili kırsal alanı çalışma alanına yönelik yerinde tespit çalışmaları, yerel halk ile yapılan sözlü görüşmeler ve ilgili kamu kurumları ile yapılan çalışmalar hakkında görüşmeler yapılarak çalışmaya katkı sağlamıştır. Yapılan araştırma sonrasında edilen veriler kapsamın da kırsal kalkınma odaklı turizm planlamasında coğrafi işaretlerin kullanımına ilişkin çeşitli öneri ve stratejiler geliştirilmiştir.