1999 Yılı Doğu Marmara Depremi Sonrası Düzce İli Arazi Kullanımındaki Değişimlerin İzlenmesi

Abstract

Bu çalışma, 1999 yılında gerçekleşen 17 Ağustos ve 12 Kasım depremlerinden sonra Düzce İl'inde meydana gelen arazi kullanım değişimlerinin zamansal olarak izlenmesi amacıyla uzaktan algılama (UA) ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) tekniklerinden yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, Earth Explorer platformu üzerinden temin edilen 4 zamana ait Landsat uydu görüntüleri kullanılmıştır. 1999 yılına ait Landsat 7 ETM+ verisi, 17 Ağustos ve 12 Kasım depremlerinden önceki dönemi temsil edecek şekilde seçilmiştir. Diğer yıllara ait veriler ise sırasıyla 2009 için Landsat 5 TM, 2019 ve 2024 için ise Landsat 8 OLI uydu sensörlerinden elde edilmiştir. Görüntüler, sınıflandırma öncesi geometrik ve atmosferik düzeltmelere tabi tutulmuş; ardından bant kombinasyonları ve ana bileşen analizi (PCA) gibi görüntü zenginleştirme teknikleri ile iyileştirilmiştir. Özellikle farklı bant kombinasyonları kullanılarak tarım alanları, yapay alanlar ve ormanlık alanlar gibi sınıfların ayırt edilebilirliği artırılmıştır. Corine arazi örtüsü sınıflandırma sistemine dayalı olarak çalışma alanı dört temel arazi kullanım sınıfına: (tarım, orman, yapay alanlar ve su yapıları) ayrılmıştır Sınıflandırma işlemleri, ArcGIS yazılımı aracılığıyla destek vektör makineleri (DVM) algoritması kullanılarak kontrollü sınıflandırılmıştır. Her bir bant kombinasyonu için ayrı ayrı doğruluk analizleri yapılmış ve elde edilen sonuçlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sınıflandırma sonuçları üzerinden, 25 yıllık dönem boyunca Düzce'deki arazi kullanımındaki değişimler ortaya konmuş ve özellikle deprem sonrası yerleşim alanlarının genişleme eğilimleri analiz edilmiştir. Bu çalışma, Düzce ilindeki arazi örtüsünün zamansal dönüşümünü ortaya koyarak, afet sonrası kentsel gelişim süreçlerinin mekânsal olarak daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamıştır.This study was conducted to monitor the temporal changes in land use that occurred in Düzce Province following the earthquakes of August 17 and November 12, 1999, using Remote Sensing (RS) and Geographic Information Systems (GIS) techniques. The analysis was based on four periods of Landsat satellite imagery obtained from the Earth Explorer platform. The 1999 Landsat 7 ETM+ image was selected to represent the pre-earthquake period, while subsequent data were acquired from Landsat 5 TM for 2009 and Landsat 8 OLI for both 2019 and 2024. Prior to classification, the images were subjected to geometric and atmospheric corrections and enhanced using various image processing techniques, including band combinations and Principal Component Analysis (PCA). Different band combinations were utilized to improve the spectral separability of key land cover types, particularly agricultural areas, built-up areas, and forested lands. Based on the CORINE land cover classification scheme, the study area was categorized into four main land use classes; agriculture, forest, artificial surfaces, and water bodies. Supervised classification was performed using the Support Vector Machine (SVM) algorithm in the ArcGIS software environment. Accuracy assessments were conducted separately for each band combination, and the results were evaluated comparatively. The classification outputs were then used to identify land use changes over the 25-year period, with a particular focus on the post-earthquake expansion patterns of urban areas. This research aims to contribute to a better spatial understanding of land cover transformation in Düzce, particularly in the context of post-disaster urban development dynamics.