Agrega Gradasyonundaki Değişimlerin Aşınma Tabakasında Kullanılan Bitümlü Sıcak Karışımların Mekanik Özelliklerine Olan Etkilerinin İncelenmesi

Abstract

Türkiye’de bitümlü karışımın kullanılacağı tabakaya göre hangi gradasyon özelliklerine sahip olması gerektiği Karayolu Teknik Şartnamesinde belirtilmiştir. Bu çalışmada, şartnamede aşınma tabakası için tanımlanan Tip-1 gradasyon zarfındaki alt, orta ve üst limit değerlerinin yanı sıra alt ve üst limitlerin belirli oranda ötelenmesiyle oluşturulan beş farklı agrega gradasyonunun bitümlü karışımların mekanik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Belirlenen beş gradasyon ile hem gradasyon zarfı dahilindeki değişimlerin etkisi hem de gradasyon zarfının genişleme potansiyeli incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda farklı agrega gradasyonları ile oluşturulan bitümlü karışımlarla Marshall tasarımları yapılmıştır. Test sonuçlarına göre agrega gradasyonu inceldikçe karışımın optimum bitüm ihtiyacı artmıştır. Gradasyon inceldikçe, optimum bitüm oranındaki bitümle dolu boşluk oranının (Vf) ve agregalar arasındaki boşluk yüzdesinin (VMA) arttığı, birim ağırlığın (Dp) azaldığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda, Tip-1 için tanımlanan gradasyon zarfının genişleme potansiyelinin olabileceği görülmüştür.