Çağdaş Cami Mimarisinin Biçimsel Algısında Toplumsal Yanılsamalar

Abstract

Amaç: Çalışmanın amacı çağdaş cami mimarisine yönelik yeni tasarım yaklaşımlarında geleneksel, yorumlanan, taklit edilen veya özgün biçimsel kimlik arayışlarını sosyolojik boyutta incelemektir. Ayrıca kullanıcının bakış açısını ve algısını ölçmek, halkın bilinç düzeyi ile farkındalığını tespit etmek amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma kuramsal çerçeve ve alan araştırması olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk aşaması olan kuramsal bölümde cami mimarisinin tarihsel gelişimi, çağdaş kuramsal yaklaşımlar ve tasarımlarda biçimsel arayışlar araştırılmıştır. İkinci aşama olan alan araştırması bölümünde ise kullanıcıların cami tasarımlarına bakış açılarını ölçmek amacıyla anket uygulaması yapılmıştır. Çalışmanın evrenini Konya İli Selçuklu İlçesi cami kullanıcıları oluşturmaktadır. Kullanıcılara dört bölümde 95 sorudan oluşan anket formu yöneltilmiştir. Bulgular: Çalışmanın bulgular bölümünde geçerli sayılan 99 anket sonucu değerlendirilmiştir. Elde edilen anket sonuçlarına göre; cami kullanıcılarının çağdaş cami mimarisine farkındalıklarının düşük olduğu, sahte tarihselcilik olarak adlandırılan taklit cami mimarisini savundukları tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmada kullanıcıların gelenekselin kopya edildiği cami mimarisine tutumlarının olumlu olduğu belirlenmiş ve cami mimarisinde kullanılan taklit ögeleri destekledikleri tespit edilmiştir. Kullanıcıların gelenekselin yorumlandığı cami mimarisine karşı tutumları olumlu olurken, özgür biçimlenen cami tasarımlarını benimsemediklerini görülmektedir. Kullanıcıların farkındalık düzeylerinin artırılması ve uzmanlar tarafından bilgilendirici seminerler, konferanslar ve TV programları düzenlenmesi gerekliliği ortaya konmuştur.

Aim: The aim of this study is to examine the search for traditional, adapted, imitated or unique formal identity in new design approaches towards contemporary mosque architecture in sociological terms. In addition, it is aimed to measure the user’s perspective and perception, to determine the level of consciousness and awareness of the public. Method: The study consists of two parts: theoretical framework and case study. In the literature review, which is the first stage of the study, the historical development of mosque architecture, contemporary approaches and formal attempts in designs were investigated. In the second stage of the study, a survey was conducted to determine the perspectives of the participants on mosque designs. The universe of the study is the mosque users of Konya Selcuklu District. A questionnaire consisting of 95 questions in four sections was directed to the users. Results: In the results of the study, 99 valid participants were evaluated. According to the results of the survey, it has been determined that the awareness of mosque users to contemporary mosque architecture is low level and they advocate the imitation mosque architecture, which is called false historicism. Conclusion: In the study, it was determined that the attitudes of the users towards the mosque architecture, in which the traditional was copied, were positive and they supported the imitation elements used in the mosque architecture. While the attitudes of the users towards the mosque architecture in which the traditional is interpreted are positive, it is seen that they do not adopt the freely shaped mosque designs. It was revealed that the awareness level of the users should be increased, and informative seminars, conferences and TV programs should be organized by the experts.