Browsing by Author "Geyi̇kli̇, Hande Büşra"

Now showing 1 - 1 of 1

Farklı Kentsel Dokularda Yapılı Çevre Parametrelerinin Mikroklimaya ve Dış Ortamda Termal Konfora Etkisi: Konya Kenti Örneği
(Konya Teknik Üniversitesi, 2023) Geyi̇kli̇, Hande Büşra; Canan, Fati̇h
Yoğun sanayileşme ve kentleşme sonucunda artan sera gazı salınımı nedeniyle kent merkezlerinde sıcaklıklar artmakta ve kırsal alanlara kıyasla farklılıklar meydana gelmektedir. Bu durum kentsel ısı adası etkisi olarak tanımlanmaktadır. Kentsel ısı adası etkisi kentlerde olumsuz birçok duruma neden olmakta ve bunların başında da konforsuz dış ortamlar gelmekte ve bunun sonucunda sağlık sorunları ortaya çıkmaktadır. Olumsuz birçok sonucundan dolayı kentsel ısı adası etkisi özellikle son yıllarda azaltılmaya çalışılmış ve birçok strateji geliştirilmiştir. Bunların başında, kentsel bitki örtüsünün arttırılması ve albedonun yükseltilmesi gelmektedir. Kentsel ısı adası etkisi, nüfus yoğunluğu, kent morfolojisi, kentsel yüzey malzemelerinin termal özellikleri, kentsel alanlardaki bitki örtüsü yoğunluğu, antropojenik ısı salınımı, evapotranspirasyon, rüzgâr hızı, bulutlanma ve kentsel enerji dengesi gibi birçok durumdan etkilenebilmektedir. Bu nedenle kent merkezi içinde farklı karakteristiğe sahip bölgelerde de farklılıklar görülmektedir. Bu farklılıklar kent içindeki kullanıcıları da farklı boyutlarda etkilemektedir. Bu çalışmada ise BSk (soğuk-yarı kurak) iklimine sahip Konya kentinde 6 farklı yerel iklim bölgesinde (LCZ) kentsel ısı adası etkisinin yaz ve kış aylarında dış ortamda termal konfora olan etkisinin tespit edilmesi, kent içindeki termal açıdan en konforlu bölgelerin bulunması amaçlanmıştır. Yapılan analizler için tipik bir yaz günü olan 10 Temmuz ve tipik bir kış günü olan 10 Ocak tarihleri belirlenmiş ve bu tarihlerin 10 yıllık (2012-2021) saatlik hava sıcaklığı, rüzgâr hızı ve bağıl nem değerleri "Konya Bölge İstasyonu"ndan temin edilmiştir. Alınan ortalama saatlik veriler ile ENVI-met simülasyon programı kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen iklim parametreleri (Ta, Ws, RH, TMRT) ile aynı simülasyon programında yer alan BIO-met modülü kullanılarak bir termal konfor indisi olan PET (Fizyolojik eşdeğer sıcaklık) değerleri yaz ve kış mevsimi için ortalama olarak bulunmuştur. Bu değerler tüm yerel iklim bölgesi içinden 10 farklı noktanın ortalaması hesaplanarak analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular ile parametreler arasındaki genel ilişkiler sorgulanmış, gün içindeki iklim parametreleri değişimleri gözlenmiş, maksimum, minimum ve ortalama değerler tespit edilmiştir. Referans meteoroloji istasyonu (RMI) ile farklı yerel iklim bölgeleri arasındaki karşılaştırmalar değerlendirilmiştir. Diğer aşamalarda ise kentsel ısı adası etkisi ve dış ortamda termal konfor düzeyleri tüm yerel iklim bölgelerinde tespit edilmiş, yapılı çevre parametreleri ile arasındaki ilişkiler sorgulanmıştır. Son olarak bir yerel iklim bölgesi içindeki farklı karakteristiğe sahip noktalar karşılaştırılmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre yaz mevsimi için SVF-PET ve SVF-MRT arasında güçlü ilişkilerin olduğu, kış mevsiminde ise hiçbir ilişkinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Tüm iklim parametrelerinin yerel iklim bölgesi içindeki farklı noktalarda ve farklı saat aralıklarında yaz ve kış mevsiminde sürekli değişim gösterdikleri bulunmuştur. Referans meteoroloji istasyonu ile gerçekleştirilen karşılaştırmalar sonucunda kent merkezinde yer alan 6 farklı yerel iklim bölgesinin tümünde yaz ve kış mevsimleri için kentsel ısı adası etkisinin varlığı tespit edilmiştir. Yaz ve kış mevsiminde bu etki en fazla LCZ-1, en az LCZ-6 bölgesindedir. Dış ortamda termal konfor analizleri sonucunda ise, yaz mevsiminde en konforlu bölgenin LCZ-1, en konforsuz bölgenin ise LCZ-4 olduğu; kış mevsiminde ise en konforlu bölgenin LCZ-3, en konforsuz bölgenin ise LCZ-4 olduğu görülmüştür. Yapılı çevre parametrelerinden kat alanları toplamı oranı, toplam bina hacmi ve bina yüzey alanının yaz ve kış mevsimlerinde kentsel ısı adası etkisi ve dış ortamda termal konfor ile güçlü ilişkili olduğu bulunmuştur. Yapılı çevre parametrelerinden h/W oranı ve bina taban alanı oranı ise her iki mevsim için de anlamlı ilişkili bulunmamıştır.