Döndüren, Mahmud SamiOğuz, Büşra2025-04-132025-04-132025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=E_eEUHQic_C-LvhxNQn1W4-k4P_a6uUo-hjDgDfELfLvQV1KF3TC4ECd6GKWRqEAhttps://hdl.handle.net/20.500.13091/9997İnsanlık tarihi boyunca ulaşım en önemli faaliyetlerden birisi olmuştur ve olmaya devam edecektir. Canlı ve cansız varlıkların bir yerden başka yere gitmesi ya da aktarılması olarak bilinen ulaşım; karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu kullanılarak gerçekleştirilebilmektedir. Ulaşımın sağlanmasına yarayan yapılardan biri de köprülerdir. Köprüler aracılıyla akarsu, vadi, karayolu vb. engeller aşılabilmektedir. Deprem, ne zaman meydana geleceği belirlenemeyen ve yer kabuğundaki ani kırılmalar sebebiyle ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar şeklinde yayılmasıyla yeryüzünü sarsması sonucu oluşan doğal bir olgudur. Deprem diğer mühendislik yapılarını etkilediği gibi tarihi köprüleri de etkilenmekte ve zarar verebilmektedir. 6 Şubat Kahramanmaraş Depremlerinde hasar alan tarihi köprüler deprem etkisinin yadsınamaz bir kanıtı niteliğindedir. Köprülerde diğer mühendislik yapıları gibi deprem karşısında durabilitesini korumalıdır. Ancak tarihi köprüler bugünkü betonarme ve çelikten yapılmış veya sismik izolasyonla donatılmış köprüler gibi sismik olaylara dayanacak şekilde inşa edilmemişlerdir. Bundan dolayı meydana gelmiş ve gelecek olan depremlere karşı tarihi yapıların hem yapısal bütünlüğünün korunması hem de yapısal hasarlarının en aza indirilmesi için önlemler alınmalıdır. Tarihi yapıların taşıma kapasitelerinin, hizmet ömürlerinin ve güvenilirliklerinin bilinmesi çok önemlidir. Ancak var olan yapıların yapısal parametrelerinin tam olarak belirlenmesi zordur. Mekanik özellikler elde edildikten sonra köprünün tamamı ya da bir elemanı üzerinde teorik ve deneysel çalışmalar yapılarak tarihi köprünün deprem davranışı karşısında nasıl tepki verdiği hakkında öngörüde bulunulabilir. Yapılan bu tez çalışmasında tarihi Meram Köprüsü sonlu eleman programı olan ABAQUS' de makro modelleme yöntemi kullanılarak modellenerek hem modal analiz ve hem de deprem analizi yapılmıştır. Köprünün deprem etkisi altındaki davranışı test edilmiş ve tarihi köprünün dinamik karakteristikleri olan frekans ve mod şekli belirlenmiştir. Aynı zamanda köprüler hakkında genel bilgiler anlatılmış, yığma köprülerin oluşturan elemanlara, yığma köprülerde kullanılan malzemelere ve yığma köprülerde kullanılan modelleme yöntemlerine değinilmiş, dinamik parametreler ve bu parametrelerin elde edilmesi hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca literatürde yer alan tarihi köprülerin teorik analizleri incelenmiştir. Sonuç olarak maksimum yer değiştirmelerin kemerlerde ve mesnetlerde oluştuğu görülmüştür.Throughout human history, transportation has been one of the most important activities and will continue to be. Transportation, which is known as the movement or transfer of living and non-living beings from one place to another; It can be carried out by road, rail, sea and air. One of the structures used to provide transportation is bridges. Obstacles such as streams, valleys, highways, etc. can be overcome through bridges. An earthquake is a natural phenomenon that occurs as a result of the vibrations that occur due to sudden breaks in the earth's crust and shake the earth in the form of waves. Earthquakes affect other engineering structures as well as historical bridges and can cause damage. The historical bridges damaged in the February 6 Kahramanmaraş Earthquakes are an undeniable proof of the earthquake effect. Bridges, like other engineering structures, should maintain their durability against earthquakes. However, historic bridges were not built to withstand seismic events like today's bridges made of reinforced concrete and steel or equipped with seismic isolation. Therefore, measures should be taken to protect the structural integrity of historical buildings and to minimize their structural damage against earthquakes that have occurred and will occur. It is very important to know the bearing capacity, service life and reliability of historical buildings. However, it is difficult to determine the exact structural parameters of existing structures. After the mechanical properties are obtained, theoretical and experimental studies can be carried out on all or one element of the bridge to predict how the historical bridge reacts to earthquake behavior. In this thesis, both modal analysis and earthquake analysis were performed by modeling the historical Meram Bridge using the macro modeling method in ABAQUS, which is a finite element program. The behavior of the bridge under the effect of earthquakes was tested and the frequency and mode shape, which are the dynamic characteristics of the historical bridge, were determined. At the same time, general information about bridges is explained, the elements that make up masonry bridges, the materials used in masonry bridges and the modeling methods used in masonry bridges are mentioned, dynamic parameters and information about obtaining these parameters are given. In addition, theoretical analyses of historical bridges in the literature were examined. As a result, it was observed that maximum displacements occurred in the arches and supports.trİnşaat MühendisliğiCivil EngineeringMaster Thesis