Koçak, KerimAlcan, Burcu2026-04-102026-04-102026https://hdl.handle.net/20.500.13091/13216https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h7SzJUvRju-F1XHPVrlhrk6NM0kNOy9N4jdIAZm4w3ACVarious volcanic and proclastic rocks of calcalkalin-alkaline composition (e.g. ignimbrite, agglomerates, tuffs, domes, lava flows, and plugs) have developed in the NW-SW of Konya, due to volcanism that developed over a wide period of time (~3-16 My) and in different phases, probably related to the subduction of the African plate. In the Erenlerdagi region, lava domes constitute various topographic elevations. These rocks, which mostly exhibit dacite-andesite compositions, are characterized by enclaves of dark medium-basic composition. Within the scope of this study, it is aimed to determine the mineralogical and geochemical characteristics of mafic enclaves hosted by volcanic rocks exposed in the Sağlık–Yatağan area (Konya, Turkey). The andesitic and basaltic andesite volcanic rocks, which are widely observed in the study area, contain mafic enclaves of varying sizes and shapes. Petrographic investigations reveal that the mafic enclaves are mainly composed of plagioclase, clinopyroxene, amphibole, and biotite, and exhibit porphyritic textural characteristics. Thin section analyses reveal that phenocrystals, ranging in size from 0.12 to 1.6 mm, are embedded within a fine-grained matrix composed of microliths with grain sizes less than 0.1 mm. The enclaves in the study area consist of plagioclase, ocellic quartz, and, to a lesser extent, acicular apatite, exhibiting a sieve texture, oscillatory zoning, and patch twinning, suggesting physical mixing (mingling) of the magma. Geochemical data indicate that the mafic enclaves generally display a calc-alkaline affinity. Trace element compositions and various geotectonic discrimination diagrams show that the samples are clearly distinct from the mid-ocean ridge basalt (MORB) field and exhibit transitional characteristics between the island arc basalt (IAB) and ocean island basalt (OIB) fields. These findings suggest that the magma was derived from a mantle source metasomatized by subduction-related processes, while also receiving contributions from an enriched mantle component during its evolution. It is therefore inferred that the mafic enclaves formed as a result of interactions between magmas that evolved through different evolutionary pathways but were emplaced contemporaneously with the host magma, indicating the development of a transitional tectono magmatic setting in the region.Konya'nın KB-GB'sın da muhtemelen Afrika levhasının dalmasıyla ilişkili olarak geniş bir zaman aralığında (yaklaşık 3-16 My) ve değişik evrelerde gelişen volkanizmaya bağlı olarak kalk alkalin-alkalin bileşimli çeşitli volkanik ve piroklastik kayaçlar (örn. İgnimbrit, aglomereler, tüfler, domlar, lav akıntıları, dayklar ve tıkaçlar) gelişmiştir. Erenler Dağı yöresinde çoğunlukla dasit-andezit bileşimi sergileyen lav domları koyu renkli ortaç-bazik bileşimde anklavlar içermeleri ile karakterize olurlar. Bu çalışma kapsamında, Sağlık-Yatağan bölgesinde (Konya) yüzeylenen volkanik kayaçlar içerisinde yer alan mafik anklavların mineralojik ve jeokimyasal özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İnceleme alanında yaygın olarak gözlenen andezit ve bazaltik andezit bileşimli volkanik kayaçlar, farklı boyut ve şekillerde mafik anklavlar içermektedir. Petrografik incelemeler, mafik anklavların başlıca plajiyoklaz, klinopiroksen, amfibol, biyotit gibi minerallerden oluştuğunu ve porfirik doku özellikleri sergilediğini ortaya koymuştur. İnce kesit incelemelerinde, 0.12-1.6 mm boyut aralığında değişen fenokristallerin, tane boyutları 0.1 mm'nin altında olan mikrolitlerden oluşan ince taneli bir hamur içerisinde yer aldığı gözlenmektedir. İnceleme alanındaki anklavlar, magmanın fiziksel olarak karışımına (mingling) işaret eden elek dokusu, salınımlı zonlanma ve yama ikizlenmesi gösteren plajiyoklaz, oçelli kuvars ile tali olarak iğnemsi apatitten oluşmaktadır. Jeokimyasal veriler mafik anklavların genel olarak kalk-alkalin karakterde olduğunu göstermektedir. İz element içerikleri ve çeşitli jeotektonik diyagramlar ise örneklerin MORB (okyanus ortası sırtı bazaltı) alanından belirgin şekilde ayrıldığı, ada yayı bazaltı (IAB) ile okyanus adası bazaltı (OIB) alanları arasında geçiş karakteri sunduğunu göstermektedir. Bu bulgular, magmanın dalma batma zonu etkisiyle metasomatize olmuş bir manto kaynağından türediğini, ancak süreç içinde zenginleşmiş manto bileşeninde katkı sağladığını göstermektedir. Mafik anklavların, ana kayaç magmasıyla eş zamanlı fakat farklı evrimsel süreçlerden geçmiş magmaların etkileşimi sonucu oluştuğu ve bölgede geçiş karakterli bir ortamın geliştiği sonucu düşünülmektedir.trJeoloji MühendisliğiGeological EngineeringMaster Thesis