Yılmaz, Volkan2024-12-062024-12-062023978-625-8254-19-8https://hdl.handle.net/20.500.13091/9631Evaporation is one of the most important parameters used in the protection and development of water resources, but it is a phenomenon that can be affected by a large number of variables. Evaporation has been stated in the literature to be the most difficult and most complex parameter of the hydrological cycle to predict. In many calculations related to the development of water resources, the evaporation variable is included in the calculation as an important parameter. In this respect, a realistic understanding of the phenomenon of evaporation is very important for the efficient use of water resources. In the current study, the variables affecting the monthly total evaporation parameter were examined on different stations belonging to the province of Konya. In the study, in addition to the monthly total evaporation values between 2005-2019 obtained from Cihanbeyli (17191), Akşehir (17239), Ereğli (17248) and Beyşehir (17242) meteorological stations operated by the General Directorate of Meteorology, 12 different meteorological parameters were used to investigate the parameters affecting evaporation with Factor Analysis, one of the multivariate statistical analysis methods. As a result of the study, it was seen that temperature/evaporation, wind speed/air pressure and precipitation phenomena explained 87.85% of the total variance for Cihanbeyli meteorology station, 86.24% for Akşehir meteorology station, 85.36% for Ereğli meteorology station and 88.63% for Beyşehir meteorology station. And it was concluded that the total data set consisting of 13 parameters can be explained by 3 factors. On the other hand, as a result of the study, it was obtained that the evaporation phenomenon is predominantly related to the temperature variables. Another important result of the present study is the strong effect of wind speed on evaporation. The highest evaporation values were reached at Cihanbeyli station, where the highest wind speeds were observed among other stations. On the other hand, there was no significant relationship between the altitude values of the stations studied and the evaporation values.Buharlaşma, su kaynaklarının korunması ve geliştirilmesi konusunda kullanılan en önemli parametrelerden birisi olmakla birlikte çok fazla sayıda değişken tarafından etkilenebilen bir fenomendir. Buharlaşma, literatürde hidrolojik çevrimin tahmin edilmesi en zor ve en karmaşık parametresi olduğu ifade edilmiştir. Su kaynaklarının geliştirilmesiyle ilgili yapılan birçok hesaplamada buharlaşma değişkeni önemli bir parametre olarak hesaba dahil edilmektedir. Bu açıdan buharlaşma olgusunun gerçekçi bir şekilde anlaşılabilmesi, su kaynaklarının verimli bir şekilde kullanılabilmesi adına oldukça önemlidir. Mevcut çalışmada aylık toplam buharlaşma parametresine etki eden değişkenler Konya iline ait farklı istasyonlar üzerinde incelenmiştir. Çalışmada Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından işletilmekte olan Cihanbeyli (17191), Akşehir (17239), Ereğli (17248) ve Beyşehir (17242) meteoroloji istasyonlarından elde edilen 2005-2019 yılları arasına ait aylık toplam buharlaşma değerlerine ilave olarak 12 adet farklı meteorolojik parametre kullanılarak çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemlerinden Faktör Analizi ile buharlaşmaya etki eden parametreler araştırılmıştır. Yapılan çalışmanın sonucunda sıcaklık/buharlaşma, rüzgâr hızı/hava basıncı ve yağış fenomenlerinin Cihanbeyli meteoroloji istasyonu için toplam varyansın %87.85’ini, Akşehir meteoroloji istasyonu için %86.24’ünü, Ereğli meteoroloji istasyonu için %85.36’sını ve Beyşehir meteoroloji istasyonu için ise %88.63’ünü açıkladığı görülmüş ve 13 adet parametreden oluşan toplam veri setinin 3 adet faktörle açıklanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan yapılan çalışmanın sonucunda buharlaşma olgusunun ağırlıklı olarak sıcaklık değişkenleriyle ilişkili içerisinde olduğu çıktısı elde edilmiştir. Mevcut çalışmanın sonucunda elde edilen bir diğer önemli sonuç ise rüzgâr hızının buharlaşma üzerinde gösterdiği güçlü etkidir. Diğer istasyonlar arasında en yüksek rüzgâr hızlarının görüldüğü Cihanbeyli istasyonunda en yüksek buharlaşma değerlerine ulaşılmıştır. Diğer taraftan üzerinde çalışılan istasyonların rakım değerleri ile buharlaşma miktarları arasında ise belirgin bir ilişkiye rastlanılmamıştır.eninfo:eu-repo/semantics/openAccessEvaporationBuharlaşmaFactor AnalysisFaktör AnaliziMultivariate Statistical AnalysisÇok Değişkenli İstatistiksel AnalizConference Object