Çelik Karakaya, MuazzezKarakaya, Necati2024-07-022024-07-022022978-605-71461-7-5https://hdl.handle.net/20.500.13091/5774Türkiye piyasasında çok çeşitli markalarda talk pudraları satılmaktadır. Daha yaygın olarak tanınanlar olmak üzere 40 adet talk pudrası satın alınmıştır. Alınan pudralar, insan sağlığı için tehlikeli olan ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC, 1996) tarafından 1. Sınıf Kanserojen Mineralleri olarak sınıflandırılan krizotil ve tremolit gibi mineralleri içerip içermediğini araştırmak amacıyla incelenmiştir. Alınan talk pudralarının mineralojik bileşimleri X-Işınları Difraksiyonu (XRD) ile morfolojik özellikleri Taramalı Elektron Mikroskopta (SEM) incelenmiş ve Enerji Yayılım Spektrometresi (EDS) yöntemleriyle yarı nicel analizleri yapılmıştır. İncelenen talk pudralarının mineralojik bileşiminde talk yanında kalsit, kaolinit, manyezit, simektit/klorit, dolomit, kuvars ve krizotil (?) mineralleri birçok örnekte, tremolit ise bir talk pudrasında tespit edilmiştir. Birkaç numunede kalsit içeriğinin talka yakın olduğu belirlenmiştir. İğnemsi, bükülmüş, ipliksi morfolojide kristaller birkaç numunede tespit edilmiştir. Ayrıca, lifsi/iğnemsi serpantin (krizotil) minerali çok az miktarda da olsa gözlenmiştir. SEM araştırmasında, bazı kristallerin kısmen yassı kısmen de sivri, kıymık şeklinde bulunduğu gözlenmiştir. Tek tek liflerin morfolojisinin SEM ile incelenmesinde yığın görünümü yanında, kısmen çubuksu, borumsu, bazen de levhamsı şekillerde taneler gözlenmiştir. Çubuksu kristallerin boyu krizotil için literatürde verilenlerden büyüktür (≥5µm). İncelenen mineraller/agregatların üzerinde seçilen alan ve noktasından yarı nicel kimyasal bileşim analizinde silikat minerallerinin yapısında bulunan özellikle Si ve Mg yanında birçok kristalde Fe, Ca ve Al içeriği de tespit edilmiştir. İncelemede çubuksu/ipliksi morfolojideki kristallerde, krizotilin yapısal formülündeki Mg:Si=3:2 oranına benzer oran belirlenmiştir. Birçok çubuksu kristalde genelde Si içeriği Mg’dan çok daha yüksek iken, birkaç analizde bu elementlerin içeriği eşite yakın bulunmuştur. Bazı kristallerin analizlerde değişik miktarlarda Fe veya Al içeriği de belirlenmiştir. Lifsi/çubuksu minerallerde Fe içeriği dikkate alınmalıdır. Zira Fe, asbest minerallerinde biyolojik sistemde dokularda kanser oluşturma riskine neden olabilir. Bazı talk pudralarında mikron boyutlarına indirilmiş kuvarsın bulunması, silikozis oluşturma riski yönünden dikkate alınmalıdır.Talcum powders of various brands are sold in the Turkish market. Forty talcum powders, the more widely recognized ones, were purchased. The powders taken were examined to determine whether they contain minerals such as chrysotile and tremolite, which are dangerous to human health and classified as Class 1 Carcinogenic Minerals by the International Agency for Research on Cancer (IARC, 1996). Mineralogical compositions of the talcum powders were examined by X-Ray Diffraction (XRD) and morphological properties by Scanning Electron Microscope (SEM) and semi-quantitative analyzes were made with Energy Dispersion Spectrometer (EDS) methods. In the mineralogical composition of the examined talcum powders, besides talc, calcite, kaolinite, magnesite, smectite/chlorite, dolomite, quartz and chrysotile (?) minerals were detected in many samples, and tremolite was detected in one talcum powder. Calcite content was found to be close to talc in a few samples. Crystals with needle-like, twisted, filamentous morphology were detected in a few samples. In addition, a very small amount of fibrous/needle-like serpentine (chrysotile) mineral was observed. In the SEM investigation, it was observed that some crystals were partially flat and partially pointed and splintered. In the examination of the morphology of individual fibers by SEM, besides the bulk appearance, partially rod, tubular and sometimes platy grains were observed. The size of the rod-like crystals is larger than those given (≥5m) in the literature for chrysotile. In the semi-quantitative chemical composition analysis from the selected area and point on the investigated mineral/aggregates, Fe, Ca and Al contents in many crystals were determined, in addition to Si and Mg in the structure of silicate minerals. In the examination, a ratio similar to the Mg:Si=3:2 ratio in the structural formula of chrysotile was determined in the crystals with rod-like/fibrous morphology. While the Si content in many rod-like crystals is generally much higher than that of Mg, in a few analyzes the content of these elements has been found to be close to equal. Different amounts of Fe or Al content were also determined in the analyses of some crystals. Fe content should be taken into account in fibrous/rods minerals. Because Fe, asbestos minerals may cause the risk of cancer formation in the tissues in the biological system. The presence of quartz reduced to micron sizes in some talcum powders should be considered in terms of the risk of silicosis.trinfo:eu-repo/semantics/closedAccessTalk PudrasıTalcum PowderKrizotilChrysotileTremolitTremoliteKanserCancerConference Object