Çelik Karakaya, MuazzezKarakaya, NecatiÖztürk, AlicanRuşen, AydınEdebali, Serpil2024-07-022024-07-022022978-605-71461-5-1https://hdl.handle.net/20.500.13091/5787Waste generated after Bayer Process alumina production from various bauxite deposits in the Seydişehir (Konya) region is left to the pools in the region as red mud. Aluminum production in Turkey is carried out only at the Eti Aluminum A.Ş. facility in Seydişehir. During the aluminum production process, samples were taken from different parts and depths of the red mud collected in artificial ponds at the factory site. In the process of obtaining alumina from bauxite with the Bayer process, the process is applied with or without adding calcite to the ore. Two types of waste (red mud) are produced by this process. Samples were taken from the surface, 50 cm and 1.0 m deep, in the area where there are two different wastes in the landfill. It was observed that 73% of the red mud had a particle size below 131 microns. Red mud has an average pH of 11.63 and is alkaline. Besides some physical properties of red mud, mineralogical and chemical compositions were determined by X-ray diffraction and X-ray fluorescence spectrometry and ICP-MS, respectively. No significant difference was observed between the mineralogical compositions of the calcareous or non-calcareous types of red mud. Hematite is the most abundant mineral in both types of waste, and among the alumina minerals, especially diaspore and partially gypsum, are more common than boehmite. In addition to the minerals in the general mineralogical composition of bauxite, cancrinite minerals were also determined in the process of obtaining alumina and in relation to the addition of lime. Among the titanium-containing minerals, anatase, rutile, ilmenite and perovskite minerals were determined in different samples. No kaolinite was observed in the red mud samples examined. It was determined that the main element oxide and rare earth elements (REE) contents of the samples taken from different landfills were different from each other. While Ca0 contents are between 11.78- 20.37% in calcareous samples, it is 10.19 and 11.52% in non-limescale samples, while Fe2O3 contents are higher in non-lime waste (32.76-32.97%). It is lower in samples with lime added (2.33-26.90%). Similarly, the TiO2 content is higher in the waste without lime addition (5.06, 3.50-3.98, respectively) and Na2O (approximately 10.19-11.52) higher. Other element contents were generally similar. It has been determined that Sc, V, Co elements are in the range of 60-500 ppm and are higher in lime-free ones.Seydişehir (Konya) yöresinde çeşitli boksit yataklarından Bayer Prosesi ile alümina üretimi sonrası atık kırmızı çamur olarak bölgede atık havuzlarına bırakılmaktadır. Türkiye’de alüminyum üretimi yalnızca Seydişehir'de bulunan Eti Alüminyum A.Ş. tesisinde yapılmaktadır. Alüminyum üretimi sürecinde fabrika sahasında yapay göletlerde biriktirilen kırmızı çamurun farklı kesimlerinden ve derinliklerden numuneler alınmıştır. Bayer prosesi ile boksitten alümina elde edilme işleminde cevhere kalsit katılarak ve katılmadan proses uygulanmaktadır. Bu işlemle iki tür atık (kırmızı çamur) oluşmaktadır Atık sahasında iki farklı atığın bulunduğu alanda yüzeyden, 50 cm ve 1.0 m derinden numuneler alınmıştır. Kırmızı çamurun %73 oranında 131 mikron altında tane boyutuna sahip olduğu gözlenmiştir. Kırmızı çamurların pH’ı ortalama 11.63 olup, alkalindir. Kırmızı çamurun bazı fiziksel özellikleri yanında, mineralojik bileşimleri X-ışınları difraksiyonu (XRD) ve kimyasal bileşimleri X-ışınları floresan spektrometre ve ICP-MS ile belirlenmiştir. Kırmızı çamurun kireçli veya kireçsiz türlerinin mineralojik bileşimleri arasında belirgin bir farklılık gözlenmemiştir. Her iki atık türünde de hematit en fazla bulunan mineraldir, ayrıca alümina minerallerinden özellikle diyaspor ve kısmen jipsit, böhmitten daha yaygın olarak gözlenmiştir. Boksittin genel mineralojik bileşiminde bulunan mineraller yanında alümina eldesi sürecinde ve kireç katılımıyla ilişkili olarak kankrinit mineralleri de belirlenmiştir. Titanyum içeren minerallerden anataz, rutil, ilmenit ve perovskitt mineralleri farklı numunelerde belirlenmiştir. İncelenen kırmızı çamur numunelerinde kaolinit gözlenmemiştir. Farklı atık sahasından alınan numunelerin ana element oksit ve nadir toprak elementleri (NTE) içeriklerinin birbirinden farklı olduğu belirlenmiştir. Kireçli olan numunelerde Ca0 içerikleri 11.78- 20.37% arasında iken, kireçsizlerde 10.19 ve 11.52% dir, Fe2O3 içerikleri ise kireç ilavesiz atıkta daha yüksektir (%32.76-32.97). Kireç ilaveli numunelerde ise daha düşüktür (%2.33-26.90). Benzer şekilde TiO2 içeriği de kireç ilavesiz olan atıkta kireçsiz olandan daha yüksektir (sırayla 5.06, 3.50-3.98) ve Na2O (yaklaşık %10.19-11.52 arasında) daha yüksektir. Diğer element içerikleri genelde benzerlik göstermiştir. Sc, V, Co elementlerinin 60-500 ppm aralığında bulunduğu ve kireçsiz olanlarda daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.eninfo:eu-repo/semantics/openAccessRed MudKırmızı ÇamurBauxiteBoksitSeydişehirREENTEConference Object