Emine, BaşGüner, Lütfi Batuhan2025-09-102025-09-1020252536-43832564-7873https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1511204https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1319614/weight-optimization-of-oil-type-transformer-with-crayfish-optimization-algorithmhttps://hdl.handle.net/20.500.13091/10728Elektriğin iletim ve dağıtımında kullanılan transformatörler, manyetik alan kuvvetini kullanarak elektriğin sabit güç ve frekansta iletilmesini sağlayan elektrikli makinelerdir. Bu çalışmada farklı güç seviyelerindeki (50kVA ve 100kVA) yağlı tip güç ve dağıtım tipi transformatörün ağırlık optimizasyonu Kerevit Optimizasyon Algoritması (COA) kullanılarak hesaplanmıştır. Çalışmanın amacı ağırlık optimizasyonu yapmak ve ağırlık azaltımını hesaplamaktır. Akım yoğunluk değeri (s) ve demir kesit uygunluk değeri (C) olarak kullanılan değişken parametreler belirlenerek ağırlık optimizasyonu hesaplanmıştır. COA'lı transformatörlerin ağırlık optimizasyon problemi üzerinde detaylı bir popülasyon büyüklüğü analizi (on farklı popülasyon değeri için) ve maksimum iterasyon analizi (dört farklı maksimum iterasyon değeri için) gerçekleştirilmiştir. Değişen popülasyon büyüklüklerinin ve maksimum iterasyon sayısının COA'nın performansına olan etkileri gösterilmiştir. Elde edilen sonuçlar literatürdeki diğer çalışmalarla (GWO, FA, OOA ve ZOA) karşılaştırılarak detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. COA ile geleneksel yaklaşımla hesaplanan transformatör demir ağırlığı daha da minimize edilirken verimlilik daha da maksimize edilmektedir. 50kVA ve 100kVA için karşılaştırma sonuçları incelendiğinde COA, GWO ve FA gibi eski sezgisel yöntemlerden daha iyi transformatör verimliliğini artırırken demir ağırlığını minimize edememiştir. Ayrıca her üç algoritmada (COA, GWO ve FA) C ve s değişkeni değerlerinin benzer olduğu görülmüştür. COA, ZOA ve OOA algoritmalarının sonuçları 50kVA ve 100kVA için incelendiğinde, en düşük toplam demir ağırlıklarını bulan sezgisel algoritma COA olurken, en yüksek verimlilik yine COA ile elde edilmiştir. COA'nın transformatör toplam demir ağırlığı sonuçları geleneksel, ZOA ve OOA algoritmalarıyla tutarlıdır, ancak GWO ve FA ile tutarlı değildir. Ayrıca, demir ağırlığına bağlı olarak hesaplanan transformatör verimliliği karşılaştırma algoritmaları arasında COA ile en iyi performansı göstermiştir. Bu çalışma, sezgisel yöntemler kullanılarak transformatör ağırlığının azaltılabileceğini ve verimliliğin artırılabileceğini göstermiştir. Transformatör demir ağırlığı hesaplama probleminin COA ile çözümü literatürde bir ilktir ve elde edilen sonuçlar literatüre kazandırılmıştır.eninfo:eu-repo/semantics/openAccessArticle10.33484/sinopfbd.1511204