Gümüş, HüseyinYıldırım, MehmetÖzcan, Mehmet Emin2026-02-102026-02-1020252147-58811300-7009https://doi.org/10.5505/pajes.2025.79958https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1366747/investigation-of-microstructures-mechanical-properties-wear-behavior-and-machinability-of-en-gjs-500-7-ggg50-grade-ductile-cast-irons-having-modified-chemical-compositionhttps://hdl.handle.net/20.500.13091/13012Küresel grafitli dökme demirler (KGDD), düşük yoğunlukları (%10-15), düşük üretim maliyetleri ve iyi özgül mukavemetleri nedeniyle dövme çelikler için aday malzemeler olarak düşünülmektedir. KGDD'lerin mekanik özellikleri matris tipine (ferrit, perlit veya ferrit + perlit), alaşım elementlerinin türü ve konsantrasyonuna (Si, Cu, Sn, Cr ve Ni. vb.) bağlıdır. Ferrit fazına göre daha güçlü ve daha sert olan perlit fazı sadece kimyasal bileşime değil aynı zamanda farklı kesit kalınlığına sahip parçalarda soğuma hızına da bağlıdır. Bu durum parçaların kalın ve ince bölümleri arasında farklı mikroyapıların oluşmasına ve farklı mekanik özelliklerin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Bu durumda katı çözeltiyle güçlendirilmiş (Si) ferritik KGDD'ler daha homojen mikroyapı ve mekanik özelliklere sahip olarak öne çıkmaktadır. geliştirilmiş bileşime sahip (arttırılmış Si miktarı, azaltılmış C miktarı ve perlit oluşturucu) EN-GJS-500-7 kalite KGDD’lerin mikroyapısal ve mekanik özellikleri (çekme özellikleri, sertlik ve darbe enerjisi), aşınma direnci ve takım ömrü (tornalama sırasında) detaylı biçimde incelenmiştir. Elde edilen mikroyapılar ve mekanik özellikler, geleneksel bileşime sahip KGDD’lerin mikroyapı ve mekanik özellikleri ile karşılaştırılmıştır. Geliştirilmiş bileşim için, ferrit (fazla Si ile güçlendirilmiş katı çözelti) miktarı önemli ölçüde artmakta ve bunun sonucunda döküm parçanın yüzey bölgeleri ile merkez (çekirdek) arasında düzgün bir sertlik dağılımı elde edilmiştir Ek olarak, geliştirilmiş bileşimin akma ve çekme mukavemeti , geleneksel bileşime göre çok az daha düşüktür. Buna ilaveten, geleneksel bileşime kıyasla geliştirilmiş bileşimin daha üstün aşınma direncine (daha düşük aşınma kaybı ve sürtünme katsayısı) sahip olduğu ve talaşlı imalat süreçlerinde uzun takım ömrünü uzattığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, geliştirilmiş mekanik özelliklere ve iyi işlenebilirliğe sahip bir alaşım endüstriyel olarak uygulanmaya başlanmıştır.eninfo:eu-repo/semantics/openAccessArticle10.5505/pajes.2025.79958