Ceylan, AyhanBitim, Mustafa Doğukan2026-04-102026-04-102025https://hdl.handle.net/20.500.13091/13161https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h9xG3V5cHMJuBuYuRC5uRofyNLy5CMegnp2GMNG6rk4MGünümüzde gerek mühendislik projelerinde gerekse bilimsel merakı gidermeye yönelik çalışmalarda nokta yüksekliklerinin belirlenmesi harita mühendisliğinin önemli çalışma alanlarından birisidir. Nokta yükseklikleri yaygın olarak geometrik, trigonometrik ve GNSS nivelman tekniği ile belirlenmektedir. Bu tekniklerin kendine özgü bir çok avantaj ve dezavantajları mevcuttur. Bunlardan yaygın olarak uygulanan yöntem geometrik nivelman tekniğidir. Geometrik nivelman tekniği özellikle geniş açıklıklı ve derin vadilerin ve akarsu geçişlerinde uygulanması zor ve zaman alıcı bir tekniktir. Geometrik nivelman tekniğine alternatif yöntem arayışında gelişen teknolojilerin sonucu olarak ortaya çıkan yüksek doğruluklu açı ve uzunluk ölçebilen Total Stationlar ve GNSS tekniği kullanılarak trigonometrik nivelman tekniğinin yeniden araştırılması gündeme gelmiştir. Bu çalışmada, geometrik nivelman yerine GNSS destekli trigonometrik nivelmanın kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu çalışmada, noktalar arası farklı uzunluklara sahip üç noktadan oluşan bir test alanında GNSS destekli trigonometrik nivelman tekniği ile elde edilen yükseklik farkları geometrik nivelman ile elde edilen sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar sonunda, Total Station kullanılarak gerçekleştirilen trigonometrik nivelmanda maksimum -4.86 cm, minimum -0.5 cm ve ortalama -2.49 cm olarak hesaplanmıştır. Buna karşın, GNSS çözümleri ile elde edilen kenar uzunluklarının kullanıldığı GNSS destekli trigonometrik nivelmanda maksimum -4.92 cm, minimum -0.4 cm ve mutlak hatalar ortalaması -2.52 cm olarak bulunmuştur. A–B, B–C ve A–C hatlarında elde edilen karşılaştırmalı sonuçlar, hat uzunluklarına bağlı olarak yöntemin geometrik nivelmanla olan uyum düzeyi daha açık ve tanımlı biçimde ortaya konulabilmektedir. Yaklaşık 100 m uzunluğundaki B–C hattı kısa hat niteliğinde olup, bu hatta elde edilen yükseklik farkları geometrik nivelman sonuçlarıyla yüksek düzeyde uyumlu bulunmuştur. Yaklaşık 1400 m uzunluğa sahip A–C hattı ise orta hat uzunluğunu temsil etmekte olup, bu hatta ait sonuçlar geometrik nivelmanla karşılaştırıldığında yüksek düzeyde uyumlu, yaklaşık 1500 m uzunluğa sahip A–B uzun hattında ise kabul edilebilir doğrulukta sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur.Nowadays, the determination of point elevations is one of the essential areas of surveying engineering in both engineering applications and scientific studies. Point elevations are commonly determined using geometric leveling, trigonometric leveling, and GNSS leveling techniques, each of which has its own advantages and limitations. Among these methods, geometric leveling is the most widely applied technique; however, it becomes difficult and time-consuming to implement, particularly in wide-span and deep valleys as well as in river crossings. Owing to recent technological developments, high-precision Total Stations capable of accurate angle and distance measurements, together with GNSS technology, have brought trigonometric leveling back into focus as a potential alternative. In this study, the applicability of GNSS-supported trigonometric leveling as an alternative to geometric leveling is investigated. For this purpose, a test area consisting of three points with different inter-point distances was established, and height differences obtained using GNSS-supported trigonometric leveling were compared with those derived from geometric leveling. The results indicate that, for trigonometric leveling carried out using a Total Station, the maximum error was -4.86 cm, the minimum error was -0.5 cm, and the mean absolute error was -2.49 cm. In contrast, for GNSS-supported trigonometric leveling based on baseline lengths obtained from GNSS solutions, the maximum error was -4.92 cm, the minimum error was -0.4 cm, and the mean absolute error was -2.52 cm. Comparative analyses of the A–B, B–C, and A–C lines demonstrate that the level of agreement with geometric leveling depends on line length. While the short B–C line (approximately 100 m) exhibited a high level of agreement, the medium-length A–C line (approximately 1400 m) also showed high consistency with geometric leveling, whereas the long A–B line (approximately 1500 m) produced results with acceptable accuracy.trJeodezi ve FotogrametriGeodesy and PhotogrammetryMaster Thesis